Aukeratutako etiketa ◊ agud ◊

• Astelehena, Abuztua 01st, 2016

Zubiaga: be+ota

Naberan: behe-soin > soin adarra

Etxamendi : ainitz hizkuntzetan zantzu  eta era berdinsuko hitzak badira, abest. bâzâu(s) , arm. bazuk , gr. pêkhus <<*bbâghu, skr. bhâhu ; latinak grezieratik brac(c)hium , bainan gr. brakhiôn-ek “beso” baino lehenik diona da “soin aldea” (Chtr.193) “partie humérale du bras par opposition à l’avant-bras pêkhus”.

Beraz bi balizkori buruz jo daiteke : 1°-BESO letorke cast. brazo bezalako batetik , /R/ galdurik  ???  2°-osatuzko hitza litaike  BI “2”+ SOIN “espalda”, beraz “dual” bat , begi, belarri, behatz, belhain bezala ???

Morvan: baliteke kaukasieratik etortzea: mecu, bico (c = ts) “id.”, arapaho bees “id.”?

Goitia: Guztiok dakigun bezala, gizakiok eta tximinoak daukaguz aurreko (edo goiko) goi adarrak, aurrez aurre jar daitezkeen adar indartsuak. “bez”,  eta erderazko “reves”, bat dira, Latinezko “reversus” ere, Euskeraren “bez”-etik (reversible) dator. “o”, moduko atzizkiarekin,” bez o”, zera nahi du esan, ” lo que se enfrenta”, besoaren artikulazioak elkarri aurre egin eta tresna eragingarriak besoei esker arbola bateri oratu ahal diogulako.

Agud-Tobar

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Larunbata, Ekaina 11th, 2016

Hitz honi buruz hona hemen proposamen etimologikoak (Jabi Goitiak ere berea bidali digu):

Naberan: kara-koro-tz: aurpegian koro antzekoa

Zubiaga: ko-+okotz.: Hociko (gaz)

Jabier Gotia: Erderazko “Cogote” berbaren jatorria.

Gorputzaren ale edo zatien izenak gure inguruko hizkuntzetan aberatsak badira, kokotearenak, marka guztiak hautsi egiten dabez.

Germaniar hizkuntzetan, dozena erdi mota hartzen badu (“agterkop, haken, hnakki, nakken, nape, nek…”),  eslaboetan gehiago (“chie, kark, karak, potjllak, satrivok, til, tilot…” Indietako hizkuntza Bedikoetan, antzerantz (“jahr, oda, clab…”), baltikoetan ere, nahiko ezbardiñak (“parkausis, sprandas…”), latiñan deitutakoetan ere izen ugari: “Chafa, caluga, cervix, clatell, nuca, nuque…”. Grezierak ere ez digu ezer esaten: “afgienas”. Garbitan, Maltesak bakarrik, bere “koz” hitzak ekartzen digu zeozer…

Gure hizkuntzalariak galduta daude Latiñezko “cervix” eta Griegoen “afgienas”, urrun daudelako, baina ez eduki dudarik, ez dabe ikerketarik Euskerean egingo; hara hemen zein dan “egi ofiziala”:

Zer diosku hiztegiak?… Ezer ez; Korominasek bakarrik aitatzen du, antzinako “koka” (burua) izan litzakela iturria. Oraingo beste batzuk, gauza bera edo iñusenteagoa eskaintzen digu, hau da, “kok” onomatopeiatik, koskorroi bat ematen daneko hotsa.

Gure abazarrak ez ziren hain tentelak; izen danak daukate zentzu sakona eta (gehienetan) bakuna. Itsua izan behar da edonor, Euskerazko izena jakinik (“kokota”), horrelako jokoetan sartzeko.  Gure “kokota” nondik?

Nire ustez, “kok” eta “kota”ren batuketatik.  “Kok” erro zahar eta argi bat da, kasu honetan, muga, ertzea esangurarekin (ikusi nire ADN tik atariko esaldian, “llegar a término”).  “Kota”, hala ere, bere ingurutik gailendu, nabarmentzen den edozein gauza fisiko (sobresalir, resaltar, cabeza) bat da.

“Kokota” orduan da, gorputz ertzearen lotura… buruarekin. Ezinezkoa da deskripzio hobea.

Kok: Quebrar, romper, llegar a término.

Kot (Kot, Got.): Masa rocosa emergente, batolito. Ente o cuerpo robusto, de proporciones equilibradas. Como verbo, indica la propiedad de contraerse, apelmazarse, unirse.

Kotorro”  (de “kot” y “orr”, agudo, elevado) es un cabezo emergente y conspicuo. En la costa vasca, un “arkote”, (de “ar”, masa pétrea y “kote” emergente) es una masa rocosa de formas regulares (no agudas) y que generalmente no aflora en la bajamar, resultando peligrosa para la navegación. Es posible que uno de los nombres del algodón (“kot-oi”) que ha cuajado en los del tipo “koton”, “cotton”, “qoton”, muy diferentes de los de forma “baum”, “bomull”… y de los “bambak”, “bamba”, sea el vasco, con la significación de “apto para hilar”, para unirse uns fibras con otras.

Agud-Tovar:

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Astelehena, Otsaila 29th, 2016

Etxamendi: ILE, ULE, HARI, BILO

Euskerazko  erroa: UR- UL-”itzUL, vuelta

Indoeuroparrerazko erroa: *Wol- , Wel- ”torno,vuelta”

Euskerazko erak senide dira bainan  doinutiz itxuraz ber-ezak, eta huna zergatik: artile “vellon” / harigile “tejedor” / bilhuts “en cueros” / skrt urni-wabhi = armi-maho = “telaraña” / lakaina “vellonn” //greziera:  lakhnê < *wlaks-nâ < i.-e. wolk-sn-à “vellon,pelo,pelusilla”, etabar …

Ile, bilo, ule deitu zera biURdikatzen delakoz da *Wol-, UR-  erroa: cf.ZI-R-UR-I , ZILO/ZULO, GUR-KUL (MAKUR/MAKOL/MAKULL-U), KON-KOR, HUR-KUL, KO-KOR-I-KA > gr. kopros “excremento, estiércol” < >skr. sàkort genitibo sak-nah [ZIKIN-A] , lit.sikti “cacâre” ….

Beraz , gure ustez, “erro” edo “hitzazi” ber eta bakar baten avatar-ak ditugu Wol-,(H)UR-, KUR-, KUL-, KOL-, KOR,- GOR-, KIL -(kikildu), BIL-……esagura  orokorra duena “bigur, ingur- : encorvar”. Mintzalarizaleen arabera, “erro” horrek emanik balitaizke 800 -en bat hitz , euskerazkoak zenbatu gabe !!

Felix Zubiaga: <IlU/ele a.

Josu Naberan: ihi-ide; irun-ei > – ihi antzekoa; haril antzekoa

Agud-Tovar:

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)