Aukeratutako etiketa ◊ thomson ◊

• Osteguna, Maiatza 20th, 2021

Iruña-Veleiako III. Biltzarra

Azken ikerketak / Epaiketa / Betidaniko euskalduntzea / Vatikanoa

Aurkezpena

Iruña-Veleiak tristezia eta poztasuna ematen dizkigu aldi berean. Tristezia, batetik, UPVko Letren Fakultateak, Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak eta hedabide gehienek altxor hau ezkutatzeko eta suntsitzeko nola egin duten lan ikusi dugulako. Bestetik, altxor handi hau topatu zuten bi kideak, Eliseok eta Oskarrek, nola zigortzen ari diren ikusten ari garelako. Eta hirugarrenik, herri honen babesle izan behar diren erakunde gehienak eta prestigioko pertsona asko, 12 urte hauetan, ostrukarena egiten ari direlako.

Baina Iruña-Veleiak alaitasun eta indar handia ere ematen dizkigu. Besteak beste, gure hizkuntzaren jatorriaren ikerketan bide berri eta oso aberatsa eskaintzen digulako, Mitxelenak zabalduko teoriaren atal batzuk zuzendu behar direla erakutsi digulako, EITB eta Alberto Santana bultzatzen ari diren euskalduntze berantiarra pikutara bidali duelako eta kristautasunaz Vatikanoak kontatzen digun historia monolitikoa hautsi duelako. Eta Iruña-Veleiari esker jende on eta prestu asko ezagutu ahal izan dugulako, begiak ireki dizkigulako eta, gai horri esker, nor dagoen euskeraren, kulturaren eta ondarearen alde eta nor dagoen kontra bereiztu dezakegulako.

Lehenengo biltzarrean faltsukeriaren zein egiazkotasunaren aldeko alderdi biak gonbidatu genituen, eztabaida piztu nahi genuelako, aurreiritzirik gabe. Baina faltsukeriaren aldekoak ez zuten etorri nahi izan eta gu geuk euren argudioak azaldu behar izan genituen. Bigarren biltzarrean grafitoen altxorrean eta eztadaida zientifikoan sakondu genuen.

Eta hirugarren biltzar honetan lau mahai inguru izango ditugu: batetik azken ikerketen berri izango dugu lau ikerleren eskutik. Ondoren epaiketan gertatutakoa eta baita espainiar justizia sistematik euskaldunok zer espero dezakegun argiago ikusi ahal izango dugu. Arratsaldez betidaniko euskalduntzea hobeto ezagutzeko bi hizlari izango ditugu eta, amaitzeko, grafitoen gai erlijioesen atzetik dauden kontu interesgarri asko ezagutzeko parada izango dugu.

Azkenik, amaierako Eskerraldian, bidelagun izan ditugunak gogoan izango ditugu, besteak beste, jadanik gure artean ez dauden Emilio Ilarregi eta Iñaki Aldekoa.

Egitaraua

Maiatzak 29, larunbata

09:30 Harrera

09:45 Mahaingurua: Grafitoei buruzko azken ikerketak

Antonio Rodriguez Colmenero: Veleia romana: un primer intento de sĂ­ntesis

Mari Carmen Basterretxea Urrosolo: Iruña-Veliako material etnografikoa

Miguel Thomson Okatsu: La reproducibilidad de los grafitos de Iruña-Veleia y su consistencia con hallazgos previos en el yacimiento apoyan su autenticidad

Josu Naberan Naberan: Hizkuntzalarien Zientzia Veleiako Iruñan

11:45 Atsedenaldia

12:15 Mahaingurua: Iruña-Veleia lurperatu ezin izan duen epaiketa

Felix Rodrigo Mora: Derecho consuetudinario frente a derecho romano y derecho positivo

Patxi Alaña Arrinda. Iruña-Veleia: justiziaren aurkako epaiketa

14: 00 Bazkaria

16:00 Mahaingurua: Betidaniko euskalduntzea

Aitzol Altuna Ensunza: Euskalduntze berantiarra salatzen

Joseba Mintegi Eskisabel: Euskaliberieraren presentzia penintsula osoko I-V mendeetako hilarrietan

17:45 Atsedenaldia

18:15 Mahaingurua: Vatikanoa euskal kristasutasunaren hastapenaren aurka?

Paulo Arrieta Aizpuru: Karistiar eukaristia, zenbakiak, jokuak, palindromoak, anbigramatikoak , etab.

Nekane Jurado Perez: La corriente subterrånea que riega Iruña-Veleia

19:45 Eskerraldia: Emilio Ilarregi, Iñaki Aldekoa


20:00 Amaiera

Maiatzak 30, igandea

11:00 Bisita gidatua Iruña-Veleiako indusketan

Aurrez aurre eta online bidezko izenemateak

Bi modutara eskainiko da: aurrez aurre eta online.

Aurrez aurreko biltzarrean izena ematea: 40 € (bazkaria eta liburuxka barne).
Bazkaririk gabe 25 €.
Ikasle edo langabetuek: 15 €
Onlineko biltzarrean izena ematea, zoom bidez: 10 €
Igandeko bisita gidatua doakoa da.

Izena emateko datuak hemen sartu: https://forms.gle/7kaBMWFc2eMLmY4q8

Laboral Kutxa: ES96 3035-0038-91-0380091003 (abonuan izen-abizenak jarri)

Informazioa: irunaveleiamartxan@gmail.com

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Astelehena, Ekaina 13th, 2016

Miguel Thomson Okatsu: Kristo, aihena eta izar urdina: Iruña Veleiako bi euskal grafitoren interpretazio berriak

Komunikazio honetan, Iruña-Veleia aztarnategiko euskerazko bi grafito aztertzen dira, 13364 eta 15147 piezak. Lehenak Aitagurea-tik hartutakoak diruditen bi esaldi dakartza, “geure ata zutan”, eta “egin badi zur[ ]”, eta bi esaldi horien artean beste bat ageri da, zeinen lehen hitza reinu interpretatu duten zenbait autorek, nekez irakurtzen den arren.

“Aien X Iesus ta” da esaldi horrentzat proposatzen den irakurketa berria, esanahi honekin (hitzen ordena errespetatuz): “aihena (mahatsondoa) Kristo Jesus da”, edo euskera zuzenean: “Jesukristo da aihena (mahatsondoa)”. (“Jesucristo es la vid”, gaztelaniaz). X letra Kristoren sinboloa litzateke (letra hau baita Kristoren lehena –ΧρÎčÏƒÏ„ÎżÏ‚- grezieraz, eta San Juanen ebangelioko bi bertsetez ari delakoan gaude, zeinetan Jesukristo aihenarekin identifikatzen baita. Analizatzen den bigarren piezako (15147) testuak “urdin / X / isar” dio; urdin isar-en esanahia gardena da, eta bi hitzen artean kokatuta dago X-a Kristoren sinbolotzat interpretatzen dugu.

Bigarren grafito hau “Egunsentiko Izarraz” ari delakoan gaude, harekin identifikatzen baita Jesukristo Apokalipsiko bertset batean. Kolore urdina Sirio izarraren erreferentzia izan daiteke agian, antzinako Egipton ‘egunsentiko izar’ gisa ezagutua; edota balio sinbolikoa izan dezake, jainkoaren legea betetzearekin edo erregetzarekin zerikusia duten Bibliako pasarteak tarteko direla.

Aztertutako bi grafitoak antzinako euskeraren eta euskaldunen artean kristautasunak izan zuen hedapen goiztiarraren lekuko baliotsuak dira Arabako herrialdean.

12_Miguel_Thomson_Okatsu (laburpena eta ponentzia)

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Igandea, Maiatza 22nd, 2016

Koenraad Van den Driessche: Zazpi urteko ikerketak Iruña-Veleiako misterioaz

Zazpi urtean lau eremu ezberdinetan egindako ikerketen emaitzak erakusten ditugu. Hauek dira eremuak: Batzorde Zientifiko Laguntzailearekin loturiko alderdi  zientifiko-administratiboak, ebidentzia fisikoak, grafologia, eta jantzitako gurutzeen aurkikuntzen kronologia.

Batzorde Zientifiko Laguntzailearekin zerikusia duten agiriak aztertu ondoren, zera ondoriozta dezakegu ziurtasun osoz: batzorde horrek ez duela era independentean jokatu, eta ez dela inoiz ondorio formal batera iritsi. Administrazioak eten zuen Batzordearen ibilbidea; gainera administrazioak berak atera zituen ondorioak batzorde horren azken bilera baino lau egun lehenago, artean txosten bakarra zegoenean eginda. Honek guztiak garbi adierazten du iruzur hutsa izan dela prozesua,  eta ez duela inolako autoritaterik zientziaren ikuspegitik.

500 grafito baino gehiagoren bereizmen handiko irudiak aztertu ditugu zehatz-meatz, eta horietako askotan aurkitu ditugu inoiz ondo ikertu gabeko ebidentzia fisikoak, ebidentzia horiek informazioa eman arren grafitoak noizkoak diren antz emateko,  antzinakoak ala berriak diren bertan ibilitako eskuak. Ikerketa hauen historia ezagutu eta ebidentziak dokumentatu ondoren, eman daitekeen aholku logiko bakarra hauxe da: neutraltasuna bermatua eta mundu mailako onespena duen erakunde batek aztertu beharko dituela ebidentzia hauek.

Txosten grafologikoei dagokienez, numeroen bidez aztertu ditugu inskripzioen neurriak. Estratigrafia mailako diferentziei egotzi dakizkieke ondorioak. “Beste bat” delakoak burutu du ikerketa, gehienbat, irudiak geureak diren arren.

Jantzitako gurutzeen kronologia eta ebidentziak aztertu ditugu literaturan. Harrigarria bada ere, aurki daitezke horrelakoak Batzordeko adituek diotena baino mende bat edo bi lehenago. Interpretazio kristaua egiten diegu erramuaren motiboa duten Hispaniako eta inperio erromatarreko beste leku batzuetan agerturiko irudiei.

Miguel Thomson Okatsu: Kristo, aihena eta izar urdina: Iruña Veleiako bi euskal grafitoren interpretazio berriak

Komunikazio honetan, Iruña-Veleia aztarnategiko euskerazko bi grafito aztertzen dira, 13364 eta 15147 piezak. Lehenak Aitagurea-tik hartutakoak diruditen bi esaldi dakartza, “geure ata zutan”, eta “egin badi zur[ ]”, eta bi esaldi horien artean beste bat ageri da, zeinen lehen hitza reinu interpretatu duten zenbait autorek, nekez irakurtzen den arren.

“Aien X Iesus ta” da esaldi horrentzat proposatzen den irakurketa berria, esanahi honekin (hitzen ordena errespetatuz): “aihena (mahatsondoa) Kristo Jesus da”, edo euskera zuzenean: “Jesukristo da aihena (mahatsondoa)”. (“Jesucristo es la vid”, gaztelaniaz). X letra Kristoren sinboloa litzateke (letra hau baita Kristoren lehena –ΧρÎčÏƒÏ„ÎżÏ‚- grezieraz, eta San Juanen ebangelioko bi bertsetez ari delakoan gaude, zeinetan Jesukristo aihenarekin identifikatzen baita. Analizatzen den bigarren piezako (15147) testuak “urdin / X / isar” dio; urdin isar-en esanahia gardena da, eta bi hitzen artean kokatuta dago X-a Kristoren sinbolotzat interpretatzen dugu.

Bigarren grafito hau “Egunsentiko Izarraz” ari delakoan gaude, harekin identifikatzen baita Jesukristo Apokalipsiko bertset batean. Kolore urdina Sirio izarraren erreferentzia izan daiteke agian, antzinako Egipton ‘egunsentiko izar’ gisa ezagutua; edota balio sinbolikoa izan dezake, jainkoaren legea betetzearekin edo erregetzarekin zerikusia duten Bibliako pasarteak tarteko direla.

Aztertutako bi grafitoak antzinako euskeraren eta euskaldunen artean kristautasunak izan zuen hedapen goiztiarraren lekuko baliotsuak dira Arabako herrialdean.

Antonio Rodríguez Colmenero: Veleiako  aparteko grafitoei buruzko  txosten ofizialaren gaineko ikuspuntua

Mikel Larrañaga: Gai paganoak eta kristauak Iruña-Veleian: testuingurua kontuan hartzen duen ikuspegi bat

Iruña-Veleiako Jainkozko paganoak agertzen dizkiguten ostraka gehienen (III. mendearen 2. erdialdea) eta aurretiko testigantzen artean, hau da, batez ere botozko epigrafian jasoriko jainkozko gutxien artean, mende bat edo biren arteko aldea dago. Interpretatio romana-ren arabera hautemanik, ostrakek karistiarren eta inguruko tribuen jainkozkoen, erromanizazio kulturalaren eta erlijiozko sinkretismoen ulermen eta interpretaziorako posibilitate berriak agerterazten dituzte. Zorizkoak liratekeen eta bestelako kanpoko eraginez beste, jainko eta jainkosa batzuen presentziak eta beste batzuen gabeziak, Iruña-Veleiako eta inguruko sinesmen eta kultu paganoen balorazio batera eraman dezakete, ekialdeko kultu misterikoak barne.

Gai kristaua azaltzen duten ostraka polemiko gehienak III. mendea eta IV.ren hasieratan kokatzen zaizkigu, baina zaharrenen kronologia goiztiarrak (II. mende bukaera, III.ren hasiera), kristautzearen hasiera proto-ortodoxiak beste korronteen aurrean bere oinarriak finkatzen ziharduen garaian kokatzen gaitu. Iruña-Veleiako komunitate kristauaren ezaugarriei erreparaturik, jatorrian behintzat, proto-ortodoxiarekiko moderatua zen korronte judeokristau baten parte izatearen posibilitatea planteatuko dugu: nazareno edo nazoreoak.

Ulrike Fritz:  Egiptomania Erromatar Inperioan: Iruña-Veleian egiptoar antzeko hieroglifikoekin agertutako ostrakak eta hezurrean latinez idatzitako jainko egiptoarrak

Iruña-Veleiako “Domus Pompeya Valentina (DPV)” izeneko etxaldean K.o. III. mendeko 400 objektu baino gehiago topatu ziren hainbat idazkun eta marrazkirekin. Pieza batzuk egiptoar antzeko ostrakak bezalakoak dira (zeramika zatiak) profil bereko hieroglifikoekin. Beste batzuetan egiptoar jainkoen latinezko idazkunak daude. Garaiko egiptomaniaren zantzua ote? Iruña-Veleiako aurkikuntzei erreparatuz gero ikus daiteke badaudela paralelismo batzuk Italia Zaharrean, hots, geroagoko Erromatar Inperioan egindako aurkikuntza batzuekin.

Augusto enperadoreak Egipto konkistatu zuen eta hauxe izan zen Erromatar Inperioaren “egiptomania”-ren hasiera. Eta K.o. IV. mendera arte modan egon zen egiptoar kutsuko elementuak erabiltzea, nobleen jabego pribatuetan batez ere (adibidez Domus Livia eta Aula Isiaca Erromako Palatinon, edo Domus Loreius Tiburtinus/Pompeji-n). Ohikoa zen Erromatar Inperioan dekoratzeko motibo eta forma zaharrak kopiatzea lilura estetikoak eraginda eta baita egiptoar kutunen babesa erdiesteko asmoz ere. Eta berdin arkitekturan ere, Egipto zaharreko ondarea mantendu nahi zuten erromatarrek.

Hirugarren arrazoia da egiptoar erlejio zaharrak geroz eta liluratuago zeuzkala erromatarrak eta Isis eta Osiris gurtzeak goia jo zuen Iseum eta Serapeum tenpluetan.

Egipto zaharreko kulturaren eragina berebizikoa zen Erromatar inperioan eta haren oihartzuna Iruña-Veleiaraino iritsi zen.

Jon Nikolas Lopez de Ituiño: Iruña-Veleian agertu den Geure Ata -eta ez Ata Gurea- formak grafitoen egiazkotasuna bultzatzen dute.

Hitzak (ATA eta GEURE) eta ordena sintaktikoa ikusita, esan dezakegu Iruña-Veleiako testua ezin hobeto egokitzen zaiola garai horri dagokionari eta oso zaila gertatzen dela euskara ez zekien  faltsifikatzaile batek ordena horretan idaztea.

Alde batetik, GEURE erabilpen orokorrekoa da mendebaldeko euskararen eremuan eta ohikoa da XVII. mendeko eta XVIII.aren hastapenetako lapurtar autoreen artean (Mitxelena). Geroagoko mendeetan dokumentatua dago Euskal Herri osoko autoreen baitan GURE aurrezte fonetikoaren  metaplasmoa. Erlazio prepositiboaren ordena mantendu egiten da diakronikoki kontzeptu berrien formazioan:

GEUREGANATU, «gurekin bildu», «elkartu»; GEUREGANATZE, «guk hartu ».

Bestalde, ATTA hots sabaikaritua, Azkueren arabera, Nafarroa Garaian (NG), Gipuzkoan (G), Lapurdin (L) eta Erronkarin (ER) esaten zen. Bizkaian (B) ez da horrela ahoskatzen, AITA baizik.

Azkenik, ia garrantzizkoena sintaxian aurki dezakegu. Eta, zalantzarik gabe, esan daiteke gure hizkuntzaren genioari berezkoak zaizkion ezaugarriei egokitzen zaiela testua:  GIIVRII  ATA / YAVEH
 IRUÑA-Veleiako ostraketan ikusten duguna
 Jose Antonio Arana Martijaren Gure Aitaren 24 bertsioetatik 21etan, Juan Pz. de Betolazaren 1596ko bertsioaren ordena bera ikus daiteke, non zerabilen “Aita Gurea” latinaren ordena berean (Pater Noster). Iruña-Veleian, ordea, euskararen ordena naturala agertzen da (posesiboa+izena): Geure Aita, Leizarragak (1571), Azkuek (1896) eta Sabino Aranak (1901) bakarrik proposaturiko ordena, arrakasta izan ez zuena. Agian etorri da garaia da berreskuratzeko.

Antonio Arnaiz Villena: Iruña-Veleiako iberiera penintsula eta atlantikoko testuinguruan

Guk Iruña-Veleian grafitoak aurkitu genituen iberiar idazkunekin eta 2012an publikatu. Komunikazio honetan Iruña-Veleiako iberiera testuinguruan jartzen dugu Kanariar Uharteetan ez ezik Iberiar Penintsulan  eta Frantziaren hegoaldean aurkitutako iberiera-tartesikoarekin. Halaber datu genetiko eta linguistiko berriek erakusten dute Britainiar Uharteetako populazioa gehiengoz Iberiar Penintsulako jendeaz bete zela  -Frantziaren hegoaldekoa eta Euskal Herrikoa, K.a. 10.000. urtea baino lehenago izotzak erretiratu zirenean eta gainera eremu tartesikoan mintzatzen zen antzeko hizkuntza bat eraman zuten.

Gaur galesera zaharra dezifratu edo deskodetzen ari dira idazkun/itzulpen lanetatik abiatuta. Irlanda eta Britainia Handiko biztanleek tartesikoaren antzeko hizkuntza bat mintzatzen zuten eta genetikoki Iberiako biztanleekin ahaidetuta daude. Orobat geratzen da barne Kanarietako Guantxeen parte bat ere. Halaber ari dira aztertzen Atlantiar Europa eta Ameriketako iparralde eta hegoaldeko ahaidetasun genetiko eta linguistiko nabarmena.

Antton Erkizia Almandoz: Kristautasun gnostiko eta ez-kanonikoaren aztarnak ote?

1. gogoeta: Jesus gurutzean iltzatua, besoak zabalik, bi lapurren artean. Erreparatu bere gaineko “ ” marratxoetan. Iruña-Veleiako beste grafitotan batzutan horrelaxe idatziak ageri dira: “YAVEH”, “ATA”, “JUPITER”…marratxoen artean. “Komillak” omen, adituen ustetan,  beraz grafitoak faltsuak, diote.

Ez ote dira “santutasun” komatxoak? Gaur egun, aureola edo uztai bat  jarriko genioke Santuari buru gainean. Baina, kristautasunaren lehen aldi hartan, nola marraztu “Santutasun” kontzeptua?
Santua izanen zen argiak jotakoa, Iluminatua…. Buda ere Iluminazioa lortu zuen gizakia izan zen. Mitra eta eguzkia, Gnosia…Hemen gurutzean azaltzen den Jesus horrek “Argia” dario?  Izpi-izkien artean, Buda edo Mitraren antzera?

2. Gogoeta: Golgotaren azpikaldean: bide bat doa lur azpitik, hots, ez da bidexka bat, bide zabal bat da, bide horretatik norbait jaisten ari da eta etzanik dagoen batekin elkartzen da. Haedes-erako edo Infernurako Jaitsiera ote, Gurutzean hil ondoren? Ebanjelio kanonikoek oso azaletik aipatzen du pasarte hori, baina luze eta zabal mintzo da pasarte horretaz Nikodemoren Ebanjelio gnostikoa ez-kanonikoa.

Badu Iruña-Veleiako grafito honek kristau mistiko/gnostiko aztarnarik? Zeren gnostikoentzat, oso beharrezkoa zen mistikoki hiltzea  eta gure barruraino jaistea, gero argitara ber-piztu ahal izateko.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Larunbata, Maiatza 07th, 2016

Iruña-Veleiari buruzko 2. Nazioarteko Biltzarra. 2001

Egitaraua
02. Sarrera Bideoa
03_Eliseo_Gil_Zubilaga
(laburpena) Bideoa

04_Idoia_Filloy_Nieva (laburpena eta ponentzia) Bideoa

05_Edward_Harris (bideoaren laburpena) Bideoa 1 Bideoa 2

06_Juan_Martin_Elexpuru Arregi (laburpena eta zenbait diapositiba) Bideoa

07-Alicia_Satue_Lantaron (laburpena eta ponentzia) )  Bideoa

08_Mapi_Alonso_Fourcade (laburpena eta ponentzia) Bideoa

09_Luis_Silgo_Gauche (laburpena eta ponentzia) Bideoa

10_Mikel_Urkola_Elizegi (laburpena eta ponentzia) Bideoa

Mahaingurua: Bideoa

11_Koenraad_Van_den_Driessch (laburpena eta ponentzia) Ama Ata Bideoa

12_Miguel_Thomson_Okatsu (laburpena eta ponentzia)

13_Antonio_Rodriguez_Colmenero (laburpena eta ponentzia)

14_Mikel_Larrañaga_Arregi (laburpena eta ponentzia)     Ponentzia_osoa Bideoa

15_Ulrike_Fritz (laburpena eta ponentzia)  Bideoa

16_Jon_Nikolas_Lopez_de_Ituiño (laburpena eta ponentzia) Bideoa

17_Antonio_Arnaiz_Villena (laburpena eta ponentzia)  Bideoa

18_Antton_Erkizia_Almandoz (komunikazioa)

19. Nola askatu Iruña-Veleiako korapiloa? Patxi Zabaleta, Eliseo Gil, Idoia Filloy, Iñigo Larramendi, Xabier Otsoa Aldakoa, Patxi Alaña Bideoa

20. Erakusketa: Karlos Uraga

Laburpenak

Altxor arkeologikoa

Altxor linguistikoa

Altxor historikoa

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Ostirala, Apirila 29th, 2016

Miguel Thomson Okatsuren txostena garrantzitsua izan da grafitoen egiazkotasunaren alde. Izan ere, datu baseetan egin dituen bilaketei esker, Aldundi-EHUko Batzordeak ezinezkotzat hartutako gauza asko beste leku askotan agertzen direla erakutsi digu.

Maiatzaren 7ko Biltzarren Miguelek Urdin x Izar famatuaren interprestazio berri bat proposatuko du. Hona hemen laburpenaren zati bat:

Kristo, mahastia eta izar urdina: Iruña Veleiako bi euskal grafitoen interpretazio berriak

Komunikazio honetarako bi pieza aukeratu ditugu: 13364 eta 15147 grafitoak, biek euskarazkoak, Iruña-Veleian aurkitutakoen artean.

Lehenengoak bi esaldi dakarzki, dirudienez Aita Gureatik ateratakoak: “geure ata zutan” eta “egin badi zur( )” eta bi esaldi horien tartean beste esaldi bat dago idatzita, ta bere esaldi honen lehen hitzak “reinu” diola diote, omen, baina oso eztabaidagarria da irakurketa hori.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Igandea, Iraila 20th, 2015

Iruña-Veleiako altxorraren kontrako gurutzadari aurre egiteko, Euskal Herritik atera behar gara, geure herrian, EHUko Letren Fakultatea, Aldundia, Jaurlaritza, Euskaltzaindia eta Ertzaintza (IPCEra bidaltzea gomendatzea ere!) eta noski, Epaitegia egiaren eta zientziaren kontrako gauzak egiten besterik ez ditugulako ikusi orain arte.

Zentzu horretan, Edward Harrisen irizpena izan da orain arte ingelesez izan dugun gauza bakarra. Zorionez, Miguel Thomsonek bere txostena itzuli du eta, horri esker, mundu zabalean barreiatzeko aukera izango dugu. Bere txostena oso interesgarria da, hizkuntzalaria eta arkeologoa izan gabe, ebidentzietan oinarritutako ikerketa nola egiten den eta Aldundiaren Aholku Batzordeak nola ez duen egin ederki erakutsi digulako bere txostenaren bidez.

Hauxe da txostena ingelesez: 17_Miguel_Thomson_EN_Comments_on_some_Graffiti_of_Iruña-Veleia

Txostena gazteleraz: 17_Miguel_Thomson_ES

Hauek dira bere ondorioak:

Due to the multitude of irregularities, the numerous contradictions in and between the reports of the DFA’s committee, their  many  errors,  the  subsequent  rectifications  by their authors,  the disagreements  expressed by various authors from different  fields  with such reports, and the inexplicable lack of scientific publications on the findings of IruñaVeleia  by  the experts who analyzed  them, the need  is imposed  to proceed  to a proper scientific  evaluation of such  findings. This evaluation  should  rigorously conform to the standards and rules usually required for any serious  scientific evaluation.

Those taking part in it should be leading international experts whose competence,  independence and lack of conflicts of interest would be beyond a shadow of a doubt, which should include experts in all disciplines relevant to the study of findings, among them experts in Vulgar Latin, Egyptologists and archaeometrists. In this scientific evaluation, physical tests will be essential, whose  performance  was proposed  in the reports  by  two  of the members of the DFA’s committee, the philologist Joaquín Gorrochategui, who publicly asked for the intervention of archaeometrists, and the archaeologist Dominic Perring, who suggested conducting scientific tests on the objects, as well as  in  other reports by authors  outside of  the  Committee.

Such  tests  were  decissive  in  other  controversial  archaeological findings, in some cases to support their authenticity and in others their falsehood.
The  authenticity  of  the  Palaeolithic  cave  paintings  of  Altamira,  initially  rejected  or questioned  by  the  most  renowned  sages  and  experts  of  the  time,  took  more  than  two decades to be accepted due to  the  lack of archaeometric dating methods at the time of their  discovery.  Today  there  is  a  large  array  of  sophisticated  archaeometric  methods available  to estimate the age  of an object  and  even  the incisions  made on them. These
methods  can  at  minimum  determine  with  almost  absolute  certainty  whether  these incisions  are  recent  or  not,  and,  therefore,  to  verify  whether  the  hypothesis  of  recent forgery proposed by some members of the DFA’s committee is correct or not. Finally, as pointed by Dominic Perring, the last word on the authenticity  or falsehood of the findings should  have  to  wait  for  peer-reviewed  publication  of  scientific  studies  by  leading international scholars.

Only in this way it will  be possible to begin to dispel the  doubts and to resolve the disputes surrounding the findings of Iruña-Veleia.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Osteguna, Maiatza 07th, 2015

Maiatzaren 9an, Zestoan, Euskeraren_Jatorriaren_10_Biltzarrean Miguel Thomson ikerlariak, Iruña-Veleiaren ikerketan metodo zientifikoa baliatuz, grafitoak seguruenik egiazkoak direla ondorioztatu daitekeela azalduko  du. Izan ere, aurkitu zirenetik faltsutzat emandako ebidentzia asko eta asko garai erromatarreko beste indusketetan edo bazeuden –nahiz hemengo adituek ez jakin- edo agertzen ari dira azken 5 urte hauetan.

Iruña-Veleiako aztarnategi arkeologikoko aurkikuntza epigrafikoen benetakotasun edo faltsukeriaren auzia, auzi zeharo zientifikoa da, zientzia guztientzako berbera den metodo zientifikoa erabiliz ebatzi behar dena, nahiz zientzia natural, nahiz humanistiko izan.

Sortzen diren hipotesiak dira, ea 2005 eta 2006ko kanpainetan aurkitutako grafitoak erromatarren garaitan inskribatuak izan ote ziren (K. o. II mendetik V.era), horrela proposatzen dutelarik arkeologoek estratigrafiatan oinarrituz, ala faltsukeria garaikide baten ondorio ote diren, aipatu aurkikuntzen ikerketarako eratu Aholkulari Batzorde Zientifikoko kide batzuk diotenari eutsiz.

Aurkezpenean kritika bat egingo zaio Batzordeak jarraitutako ebaluazio zientifikoari eta euren txostenen egituraketari eta antzinateko aurkikuntza ugari erakutsiko dira, Iruña-Veleiakoen parekoak, hala nola, haien osteko aurkikuntzen gainean egin ahal den berreraiketa, horien bidez irizpide zientifikoak betetzen direlarik, grafitoei benetakotasun maila handia ematen diotelarik.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Larunbata, Martxoa 21st, 2015

Ama-Atan bi eztabaida egon dira grafitoei buruzko bi puntuei buruz:

Eskon eta K letraren erabilera
K grafia egotea faltsukeriaren arrazoia izan zen Lakarra eta Gorrochateguirentzat. Baina ebidentzia asko dago eta horiek jaso dituzte Miguel Thomsonek eta Koenek. Eztabaidan 111 iruzkin egon dira.

NIIV / CORNII / ESKON

Puntazioa latinean

Koenek komak direla aipatu diren argudiak jaso dira, egiazkotasunaren alde eta kontra. Bere iritziz, Gorrochateguik bere txostenean aipatu zuen ikerle baten aipua alderantziz interprestatu zuen:

- “COMAS” EN LA ANTIGÜEDAD de Miguel Thomson

- Comma Perogrulli y otros signos de interpunción en Veleia de Alicia Satué

En este post breve solo quiero aportar una cita de un libro que trata el tema de la puntuaciĂłn, y que me parece relevante.
En este libro muy citado, tambiĂ©n Gorrochategui lo cita en la biografĂ­a de su informe en sus ‘Armas’, leo en el siguiente fragmento sobre virgula en la pĂĄgina 97 que la virgula se utiliza virtualmente en los mis casos que la coma actual, y hasta como coma gramatical, ademĂĄs como punto y punto y coma, y en enumeraciones:
VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Atala: Iruña-Veleia  | Etiketak: , , ,  |  11 iruzkin
• Osteguna, Otsaila 06th, 2014

Ama Atan egiazkotasunaren aldeko txostena egin duen Miguel Thomsonek bere iritzia plazaratu du IPCEren txostenaren inguruan:

Es importante tener en cuenta que el informe de Navarro no ha sido sometido a  una evaluación externa ni ha sido publicado en una revista científica tras revisión por pares, como no lo ha sido ninguno de los informes de la comisión de la DFA ni los argumentos contenidos en ellos. Otras grandes controversias arqueológicas han tenido su literatura científica acompañante, tanto a favor como en contra de la autenticidad de los hallazgos. La de Iruña-Veleia, de momento, y ya han pasado unos cuantos años, se escapa de esta norma.

AquĂ­ todo se intenta resolver a base de informes que solicita un polĂ­tico o un juez y que no son sometidos a evaluaciĂłn cientĂ­fica de ningĂșn tipo, haciendo caso omiso de lo que dijo el arqueĂłlogo britĂĄnico Dominic Perring en una de las pocas propuestas sensatas que contienen los informes de la DFA:

“La Ășltima palabra sobre la cuestiĂłn debe esperar la publicaciĂłn definitiva por los mĂĄs destacados estudiosos de la epigrafĂ­a y de las fuentes textuales del periodo [
] Ante todo, las conclusiones obtenidas necesitan ser sometidas a revisiĂłn por pares por los estudiosos internacionales mĂĄs destacados en el campo.”…

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Atala: 4-Txostenei buruz  | Etiketak: ,  |  Iruzkina gehitu