Aukeratutako atala ◊ Genetika ◊

• Igandea, Abuztua 12th, 2018

Odon Ulibarrena antropologoak artikulu honetan euskaldunok bizirauteko eta Zibilizazio Indoeuroparrak ez asimilatzeko bi “sekretuei” buruz┬á hitz egin digu.

Euskaldunon jatorria XIX. eta XX. mendeetako misterio antropologiko handienetako bat izan da eta ikerle askok aztertu dute.┬á Paolo Francalacci-k dioen moduan (Sassari Unibertsitateko Genetika Ebolutiboko Laborategiaren zuzendaria): ÔÇťHerri baten sorrera ondo ulertzeko datu antropologiko, linguistiko, arkeologiko eta genetikoen integraziotik etorri behar da”.

El Origen de los VascosSantimami├▒e. Iturria: www.santimami├▒e.com

Euskaldunon jatorria argitzen joateko osagai asko ditugu, besteak beste:

El Euskera
La Fisionom├şa
La Serolog├şa
La Biogen├ętica
La Cultura
El Humanismo: Gizabide
Los Megalitos
Gizabidea

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteartea, Apirila 24th, 2018

Nazioarte mailako aldizkari batean, genetikari buruzko Arnaizen eta beste ikerle batzuen lan bat argitaratu da. Bertan 36 estatuetako 100 herrietako laginak hartuta egin da azterketa, inguru hauetan orain arte egin den osatuena. Berebereen eta iberiarren arteko harreman genetikoa topatu dute.

http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0192269

https://madridpress.com/not/237255/ibericos-y-norteafricanos-tienen-genes-comunes-desde-la-prehistoria/

MENA (Ekialde Ertaina eta Ipar Afrika) eskualdean arabiarren┬á azterketa genetikoa da. Gaur egungo meta-analisia 36 komunitate arabiarrek eta ez-arabiarrak dituzten 100 herrietako 16.006 gizabanako profil genetikoa atzertu da, HLA klasean (A, B) eta II. Klasean (DRB1, DQB1). …

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteazkena, Uztaila 05th, 2017

Antonio Arnaiz Villenak eta beste zenbait ikerlek artikulu bat argitaratu dute, non proposatu duten ea zeltak iberiar hutsak ziren. Horretarako genetika, historia eta hizkuntzalaritza uztartu dituzte..

Izena agian “kheltu”tik etor liteke, (keztutakoa), piktoek eta eskoziarrek ere, errituetarako edo gudarako aurkepegia beltzez margotzen zuten eta.

AJOL

HLA genes in Atlantic Celtic populations: are Celts Iberians?

Antonio Arnaiz-Villena, Ana Carballo, Ignacio Juarez, Ester Mu├▒iz, Cristina Campos, Beatriz Tejedor, Manuel Mart├şn-Villa, Jose Palacio-Gruber

Abstract

Atlantic Europe populations were analyzed with HLA genes in order to establish their relationship among themselves and with other populations. Standard genetic and statistical software analyses were used. Celtic populations (British Isles and French Bretons) have genetically been found close together: Irish, Welsh, Orkney Islanders (Scottish), French Bretons, Galicians, Spanish Basques, Portuguese, cluster together in DA genetic distances, correspondence analysis and Neighbour Joining dendrograms. Genetics have been shown by itself not suffice to determine populations migration/relatedness. Aristotle and Herodotus placed Celts in Iberia and R1b chromosome Y marker is high in Iberia and all Celtic European populations above mentioned (probably stemming from Iberian Ice refugee after Last Glaciation) and Ancient Celt language (Gaelic) is being translated from Iberian-Tartesian language: these suggest that Celts and Iberians, so named by Classic authors, constitute the same population. On the other hand, a) R1b gene analysis of Canary Islands ancient inhabitants (Guanches), b) abundant Iberian scripts are also found in Canary Islands, c) a established North Africa/Iberia ancient gene flow, and d) no evidence of demic diffusion from eastern to western Mediterranean according to human ancient skeleton studies is noticed in Mesolithic/Neolithic transition: these facts suggest that ancient Canary Islanders may be included within the Iberian/Celtic population. Our conclusions are that: 1) Celts are concentrated in Atlantic Europe, 2) Iberians and Celts mentioned by classic authors most probably refer to the same population living in Iberian Peninsula (Spain/Portugal); in addition, North African Berbers and ancient Canary Islanders also belong to this group 3) Postulated farmers demic diffusion in a East to West Mediterranean direction never existed.

Keywords: Celts, Iberians, Picts, Scottish, Orkney Islands, Irish, British (English), French Bretons, Welsh, Basques, Galicians, Canary Islands, Mediterranean demic diffusion, Gaelic language

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Astelehena, Apirila 03rd, 2017

Elexpururen blogean sardiniarrak eta euskaldunak/iberiarrak lotzen dituen azterketa genetikoaren berri eman du:

Sardiniarren jatorria euskal babeslekuan dagoela aldarrikatzen duen hipotesia indartzera datorren beste ikerketa genetiko bat argitaratu da

2017ko otsailean Oxford Unibertsitateak ikerketa-lan oso garrantzitsua argitaratu du sardiniarren ADN mitokondrialaz. Olivieri et al. 2017. ÔÇťMitogenome Diversity in Sardinians: a Genetic Window onto an IslandÔÇÖs pastÔÇŁ. Anna Olivieri Paviako Unibertsitateko genetistak zuzendu du munduko hamahiru┬á unibertsitate edo ikerketa-etxeko hogeita hamabi ikerlek sinaturiko lana. Italiarrak eta sardiniarrak dira bi herenak eta Amerikako Estatu Batuak, Erresuma Batua, Alemania eta Portugalekoak dira besteak. Euskaldunik ez dago tartean. Antonio Torroni genetista entzutetsuak ere sinatzen du. Ikerketaren Pdf-a

Sardiniar modernoen 3.500 lagin aztertu dituzte eta prehistorikoen 21. …

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Astelehena, Maiatza 23rd, 2016

Berrian elkarrizketa luzea egin diote Xabi Oterori. Gauza askoren artean Atlantiar biltzarreko erronka estrategikoaz hitz egin du:

Praileaizko aztarnategia inguruko harrobiko dinamitatik salbatzeko mugimendutik sortu zen euskal kultura ikertzeko eta zabaltzeko Jauzarrea elkartea, hain zuzen ere.

Harrobikoek erakundeak menpean hartuak zituztela ikusita, bilkura egin genuen EHUn. Hamazazpi ginen, eta ideiak bota genituen. Dagoeneko manifestazio askotxo egiten direnez, beste zer edo zer egitea proposatu nuen arreta pizteko arazoaz: liburu bat. Hazten hasi ginen, eta liburuan 200-400 pertsona aritu ziren. Tristea da ikustea urteotan kulturan aurrera egin beharrean atzera ari garela. Alderdi guztietan jende jatorra eta jende txatxua dagoela ikusi genuen, eta gizartean behar duguna kultura dela. Hori behar da, etorkizunean gauza aldrebes hauek gerta ez daitezen.

┬ź45.000 urteko euskal zibilizazioa azaltzeko┬╗ Atlantiar Kongresua antolatu izan duzu azken urteotan. Ondorioak?

Munduko ikertzaileak bildu nahi nituen euskaldunei buruz dakitena kontatzeko, objektiboki, emozioek traba egin gabe. 157 ikertzaile ditugu orain laguntzen. Genetika lana egiten ari gara Kanadan. Indigenen DNAren 400 lagin hartuta ditugu, euskaldunenarekin parekatzeko. Stephen Oppenheimer genetistak lotura egongo dela uste du, gainerakoak eszeptikoak dira. Horrek bermatuko du lanaren kalitate zientifikoa.

Loturarik ez bada topatzen, denbora alferrik galtzea izango da ikerketa?

Geuk ditugu Oppenheimerren eta Smithsonian Institutioneko [AEB] Dennis Stanfordek eta Margaret Jodryk gaiaz aterako dituzten liburuen euskara, gaztelera eta frantseserako mundu osorako eskubideak, eta haiek euren lanetako izendegia moldatu nahi dute: euskal babestokia, Euskal Herria, euskaldunak, Bizkaiko golkoa hitzak erabiliko dituzte, eta horiek betirako geratuko dira. Estrategikoa da. Argi gera dadila euskaldunen nortasuna. Zaila izango denez Unescok euskara gizateriaren ondare izendatzea, izan ditzagun behintzat munduko ia 200 zientzialari esaten euskara Europa mendebaldeko hizkuntza oinarria dela, genetikak hori baieztatzen duela eta arkeologiak ere baieztatzen has daitekeela. Ados, oraingo arazo berak izango ditugu, baina baita beste zerbait geure alde ere.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Igandea, Maiatza 15th, 2016

Orain urte asko Jorge Maria Ribero Menesesek hipotesi hau bota zuen: neandertalak eta homo sapiensak nahastu egin zirela. Urte asko geroago azterketa genetikoek arrazoi eman zioten.

Orain urte asko Jorge Maria Ribero Menesesek beste hipotesi hau bota zuen: oraingo europarrak ez dira Afrikatik etorriak eta iberiar penintsulako iparraldetik kontinente osora zabaldu ziren. Azken  azterketa genetiko batek (El_Comercio) gauza bera dio:

“La gen├ętica demuestra que el ├írbol geneal├│gico de los europeos actuales se remonta hasta una poblaci├│n del noroeste de Europa de hace unos 35.000 a├▒os con la que estar├şa emparentada la Dama Roja de la cueva c├íntabra de El Mir├│n. En el m├íximo glaciar, entre hace 25.000 y 19.000 a├▒os, el hielo cubri├│ gran parte del continente. Entonces, algunas poblaciones se extinguieron y otras se refugiaron en el sur del continente. La gen├ętica confirma que, cuando los hielos se retiran hace 19.000 a├▒os, los grupos refugiados en el suroeste europeo (la Pen├şnsula Ib├ęrica) repueblan el continente. Cinco milenios despu├ęs, llega una emigraci├│n procedente de Oriente Pr├│ximo que extiende sus genes por todo el continente. ┬źVemos un nuevo reemplazo de poblaci├│n en Europa y est├í vez viene del Este, no del Oeste┬╗, indica Reich.

Azterketa hau biziki garrantzitsua da, batez ere Asturias, Kantabria eta Euskal Herriko biztanleentzat. Izan ere euskaldunok pasa den mendera arte zergatik geure buruei “kantabriarrak” deitzen genien jakiteko balio beharko luke (Agosti Xaho: Aitor, kantabriar kondaira...).

Eta ondorio handiak izango lituzke hizkuntzalaritzan: euskera ez litzateke hizkuntza isolatua izango adibidez, gure ikerle askok proposatu duten moduan: Imanol Agirre, Goitia, Zubiaga… (agian beste gauza askotan erratu daitezke baina ideia horretan, euskera eta beste hizkuntzak lotzean agian asmatuko zuten). Eta euskera oso-oso zaharra izango litzateke gaur egun milaka aldiz mesprezatuak izan diren Larramendi edo Astarloak proposatu zuten moduan. Hau da, euskera hizkuntza isolatua baino, zabaldu zen hizkuntza horren azken aztarna izango litzateke.

Horrek  Europako txoko guztietan ikusten ditugun euskal erroak azalduko lituzke eta beste hainbat gauza, adibidez, indoeuroparraren azpian euskera ez ote dagoen Etxamendik eta beste ikerle askok proposatu duten moduan!

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Atala: Genetika  | Etiketak: , , , ,  |  Iruzkin bat
• Ostirala, Otsaila 26th, 2016

Oppenhaimerrek pasa den astean  emandako hitzaldiaren zenbait diapositiba.

Diario Vasco

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteartea, Otsaila 23rd, 2016

Solutrense garaian Bizkaiko Golkotik, hau da, Kantabria-Euskal Herria-Akitaniatik joandakoek izan zirela Amerikara heldu ziren lehenenengo gizakiak dioen teoria gero eta indar gehiago hartzen ari da. Pasa den astean, Hernanin eta Donostian Oppeheimerrek eta Bradleyk emandako hitzaldian horrela ikusi genuen.

Teoria honek hizkuntzen jatorriari buruz Euskeraren Jatorriko biltzarrean ikusi genuen teoria dene-kaukasiarren alde jotzen duela dirudi. Eta Acrost of Atlantic liburuan ere jaso zen.

Ondoren, teoria horri buruzko dokumentala ikusi daiteke hemen. Dokumentalean teoria honen bultzatzaileak agertu dira: Dennis Stanford eta Bruce Bradley.

https://www.youtube.com/watch?v=kNTXCMYjwEk

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Osteguna, Urtarrila 14th, 2016

Leku hotza izan behar da Austria eta Italiaren arteko mugako mendietan, gorpuzki bat 5.000 urtez izoztuta egoteko. OTZ izeneko haranean (├ľtztal : Valle de ├ľtz) aurkitu zutelako jarri zioten OTZI izena.

Egin duten azken azterketaren arabera, oraingo europarrak Asiatik eta Afrikatik etorritako anduien nahasketa baten ondorengoak bagara ere, Otzirengan ez da Afrikako aztarnarik aurkitu.

Berria

Otzi izenez ezagutzen den gorpu momifikatuan egindako azken ikerketek ezusteko emaitza izan dute. Izotzetako gizakiaren urdailean zegoen materiala aztertu ondoren, zientzialariek Helicobacter pylori bakterioaren DNA deskodetzea lortu dute. Gizakiaren urdailetan ohiko bizilaguna den patogeno horren genoma antzinako arrasto batean sekuentziatzea lortutako lehen aldia da. Nazioarteko ikertzaile talde batek Science aldizkarian eman du ikerketaren berri asteon.

Argazkia: KENNIS/HEGO TIROLEKO ARKEOLOGIA MUSEOA/OCHSENREITER / EZEZAGUNA

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Atala: Genetika  | Etiketak: , , ,  |  Iruzkina gehitu
• Ostirala, Iraila 25th, 2015

Espainiako inteligentzia ikasturte berrian etxeko lanak ondo egiten ari da, zalantzarik gabe, eta ondo koordinatuta: genetika, hizkuntza, historia…

Orain oso garrantzitsua den euskal iruditeriaren oinarrien kontra jo ta su ari dira: jarraikortasun genetiko eta linguistikoa, mitologia, euskal matriarkatua…

Ea honekin euskal herritar batzuk konturatzen diren zergatik ez dituzten Iru├▒a-Veleiako grafitoen dataziorik egin nahi!

1. Kapitulua: Atapuerka:

Juan Luis Arsuaga:

“Se ha sugerido┬á que (los vascos) representan una continuidad de m├ís de 10.000 a├▒os, y que son descendientes de las poblaciones del Paleol├ştico de la zona. Ahora hemos visto que eso es rotundamente falso, que no se pueden considerar tan antiguos┬╗

Estatuko egunkari gehienen eta hemengo sukurtsalen (El Diario Vasco(?), El Correo Espa├▒ol) laburpena:

“Euskaldunak ÔÇťbaserritarrakÔÇŁ (ohore handiz) eta Ekialdetik orain 5.000 urte etorrita” (aspaldi ez zen horrelako berri bat hainbeste egunkaritan batera atera).

Gure iritzia: Sentitzen dugu baina “ikerketa” horrek ez du ezertarako balio, ondorengo bi ikerketa hauek ederki frogatzen (ez iradokitzen) dute hori. Izan ere, adibidez, Oppenhaimerrena ez da 8 pertsonekin egin Atapuerkan bezala, 10.000 britainiar eta irlandarren geneekin baizik:

Sergio_Cardoso y Maria Mtez_Pancorbo: Los linajes gen├ęticos de la poblaci├│n vasca hablan de su pasado

Stephen_Oppenhaimer: The Origins of the British and the Relevance for the  Basque Country (Britaniarren jatorria eta bere garrantzia Euskal Herrirako)

Atapuerkako lanari genetista batek emandako erantzuna

2. Kapitulua: Vasconiako historia bat (EITBk babestutako pelikula eta dokumental sorta)

Santana eta Abaitua jaunek esandakoa eta EITBk Euskal Herritik barreiatuta: “Euskara Arratian VI. mendean sartu zen, aurretik sartu zen konstantziarik ez ei dugulako. Beraz, ez zen euskararik egiten Arratian VI. mende aurrean”

Gure iritzia: Logika bera erabilita: Bi pertsona hauek adimen azterketa bat egin ez badute , gainditu ez dutenez, haien adimen maila hutsaren hurrengoa dela esan genezake?

Nola da posible, gure hizkuntza, kultura eta izakera berbaz transmititu dugula batik bat milaka urtez eta milaka urtez denok jakinda eta ikusita atzora arte, horrelako gauza bat esatea?

Jabier Goitia: el poder contra la inteligencia (Anboto, Nerbioi… eta beste toponimoen balizko euskal jatorriaz)

Euskararen Jatorriaren iritzia: Pelikularen estrainaldian emandako iritzia Orain

Be├▒i Agirre

Elexpuru Baskoniako ipuin bat

Gontzal Mendibil  Atapuercan ikertutakoaren arabera, euskaldunon jatorria 5.000 urtekoa da. Eta han ez da inongo izkriburik agertu. Gure euskal ikertzaileen arabera, Arratiako euskarak 1.500 urte inguru ditu, ez besterik. Hemen agertutako milaka hitz eta toponimiak ez dute garrantzia handiegirik, zeren ez da ezer idatzi den egiaztapenik inon agertzen.

Baina Lemoako hilerri batean agertzen den izkribu bat kontuan hartuz, ÔÇťBaskoniaÔÇŁ erreportaje honetako zuzendarien arabera, Arratian VI. mendearen aurretik, hitz egitekotan, latinez eta zelteraz hitz egingo zuten┬╗.

Jakina Euskal Herriak eta euskarak ingurunearen eragina izan duela, baina aipatutako hau neuk zalantzan jartzen dut. Eta idatzietan azaltzen dena bakarrik bada aztertu behar den hori, gure hizkuntza oraintsukoa da, dokumenturik apenas dagoen inon eta. Oroitarrian agertzen den horrek baino Lemoatik gertu dugun Arlanpe eta Axlorren agertutako aztarnek eta gure lurrak ematen diguten milaka hitzen esangura handiago eta sakonagoak ez ote dira ba?

Nabarralde-Aitzol Altuna Ezunza

Ostraka Mundua

3. Kapitulua┬á El Pa├şs Euskaldunizar a la fuerza

Joseba Abaitua:┬á “Atribuir al castellano la condici├│n del lengua invasora fue un error may├║sculo”

El Pa├şs:

“Los nombres de dioses, personas y lugares que encontramos en las inscripciones epigr├íficas romanas del Pa├şs Vasco, as├ş como en las fuentes cl├ísicas, no aportan ninguna evidencia de que se hablara euskera en los siglos II y III despu├ęs de Cristo, lo que contrasta enormemente con algunas zonas de Navarra y sobre todo de Aquitania, regi├│n francesa que ofrece centenares de antrop├│nimos y te├│nimos de naturaleza vascoide, anteriores a cualquier evidencia conocida en el Pa├şs Vasco actual”, sostiene el doctor en Ling├╝├şstica Computacional por la Universidad de Manchester, Joseba Abaitua. En el estudio realizado al alim├│n con el arque├│logo Mikel Unzueta, se concluye que hasta la llegada de Roma, en el actual Pa├şs Vasco se hablaban lenguas indoeuropeas, de filiaci├│n celta, sin soluci├│n de continuidad con las del Cant├íbrico oriental y Alto Ebro. “Sin embargo, en el siglo VI se constata un proceso de dialectalizaci├│n, a partir de un vasco com├║n, que caracteriza la expansi├│n del euskera desde Aquitania, pasando por Navarra, hasta su implantaci├│n en ├ülava, Vizcaya y Guip├║zcoa, as├ş como en zonas de la Rioja Alta y norte de Burgos”, afirma Joseba Abaitua.
De acuerdo con las conclusiones del estudio, el mantra “euskara gure hizkuntza da” (el euskera es nuestra lengua) que recitan los escolares vascos deber├şa reformularse, ahora con la raz├│n hist├│rica de parte, en “euskara eta gaztelania gure hizkuntzak dira” (El euskera y el castellano son nuestras lenguas), pero eso no es algo que est├ę en el ├ínimo del independentismo vasco. Y, sin embargo, el ling├╝ista Luis Mitxelena, genuino representante intelectual del nacionalismo moderado e inteligente, ya puso de relieve d├ęcadas atr├ís que en grandes ├íreas del Pa├şs Vasco nunca en la historia se hab├şa hablado vascuence. En lo que se refiere, pues, a una parte del territorio vasco no estar├şamos asistiendo a un proceso de reeuskaldunizaci├│n, de recuperaci├│n de la lengua perdida, sino de euskaldunizaci├│n a secas. ┬┐Tiene sentido educativo, social, pol├ştico, econ├│mico la euskaldunizaci├│n masiva de la sociedad?…”
Gure iritzia: Erdizkako egiak erabateko gezurrak esaera ezin hobeto betetzen da hemen. Michelenak Euskal Herriko mende-mendealdean (Arabako eta Bizkaiko lurraldeen %20an) euskeraren aztarnik ia ez izatea toponimian hori esatera bultzatu zion baina ez, El Paisek iradoki nahi duen moduan ,, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa osoan ez zela VI. mendera arte inoiz euskeraz hitz egin. Gorrochateguik ondo kalkulatutako indefinizioaren bidez eta narratzaileari gezurrari pisu gehiena esaten utzita, horrela aditzera eman zuten dokumentalean.
Michelenak burua jasoko balu, Espainiako Ministeriotik urtero diru kopuru galanta  kobratzen duten Gasteizko Euskal Filologiako bi irakasle dizipulu horiekin (Iruña-Veleian egin dutena ere ikusita), harrituko zen eta honelako zerbait esango luke? zer sortu dut nik hemen?
VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)