Aukeratutako atala ◊ Hitzaldiak ◊

• Ostirala, Abendua 14th, 2018

Datorren asteartean, abenduaren 18an, Oionen Euskeraren Jatorriak beste hitzaldi bat emango du, gure hizkuntzaren jatorriaz eta bizindarraz.

Bestetik, Euskeraren Egunean, abenduaren 3an hitzaldi polit bat eman zuen Euskeraren Jatorriak Buzunaritzen, Donibane Garaziren ondoan. Afal ostean, 20:30etan hasi eta 23:00 arte luzatu zen. Ia 30 lagun elkartu ginen sutondo baten inguruan eta ondo pasa genuen.

Lehenengo zatian euskerak komunitate sena indartzeko dituen hitz edo elementu garrantzitsuak aipatu ziren: lagun, elkar, zuk eta biok, bai ba lokailua, baita, untsa… Baita beste hizkuntzetik omen datozen baina euskeratik azaldu daitezkeen berbak, hala nola, harmonia (harremonia), etab.

Bigarren zatian etimologiak aztertzeko orduan hitzen familia osoak aztertu behar direla aipatu zen adibidez, Barandiaranek proposatutako “aitz” erroa: aizkora, aitzurra, zulakaitza, azkona, aiztoa, azturra, azpila… Latinak, ordea, berba bakarra du: asciola (atx eta olaren batuketa dirudi gainera, atxak egiteko lekua). Gainerako guztiak “aitz” edo “atx”etik erabat aldenduta daude: cuter (aiztoa)… Hau familia askotan ikusten dugu.

Hirugarren zatian Iruña-Veleia aipatu zen eta hor “zientzia” berba etengabe erabiltzen dutenek datazioei uko ekin diotela, hondeamakina sartu dutela eta gezurrak etengabe esaten ari direla aipatu zen. Hor gertatutakoa Iruñako Gaztelu plazako suntsiketarekin edo EITBren Euskalduntze berantiarraren astakeriarekin batera etorri direla aipatu zen.

Gure zatiaren ostean Auritz-Hiriberri aldeko Euskara Elkarteak haien lana azaldu zuen. Jende gaztea batuaz gain, bertako euskalkia elekatzen laguntzeko besteak beste belaunaldien arteko bazkariak eta abar egiten dituzte.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteazkena, Azaroa 09th, 2011

Eduardo Aznar antropologo eta historialariak  hitzaldi bat emango du Bilbon, argitaratu duen liburuari buruz: “El euskera en la Rioja, primeros testimonios”.

Bertan, euskarak lurralde horretan izan zuen hedapenari buruz hitz egingo du, esanez, ez dela kanpoko hizkuntza, baizik eta aurretik hor egondakoa.

Euskararen jatorriari buruz edo euskalkien sorrera datari buruz ere hainbat iruzkin egin ditu Eduardok.

- Eguna: azaroaren 11an

- Ordua: 19:30etan

- Lekua: Enpresarialen Eskola, Elkano kalea 21.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteartea, Ekaina 25th, 2013

Gai interesgarri bati buruz hitz egingo da bihar Iruñeko Kondestable Jauregian, Arratsaldeko 19:00etan: Euskalkien sorrera. Hitzaldi hau Noaian 2013 hitzaldi zikloaren barruan  kokatuta dago.

Koldo Zuazok, Mitxelenarekin bat eginez, euskalkiak berriak direla diosku, Erdi Aroan sortutakoak, Nafarroako Erreinua galtzearen ondorioz, batik bat.

Badira horren kontra dauden teoriak baina horiek beste post baterako utziko ditugu.

Irudia: Koldo Zuazoren euskalkiden mapa

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Osteguna, Martxoa 01st, 2018

Martxoaren 2an, Algortan, Jon Nikolas Lpez de Ituiñoren 5. liburuaren aurkezpena egin da Algortan: Orígenes del lenguaje oral y del euskara/eskuara.

Hasieran, Zelai Nikolasek, bere alabak, aitaren liburuaren aipamen laburra egin du. Ondoren, Paco Letamendiak, Ortzik, Jonen liburua irakurri ondoren burura etorri zaizkion kontu asko aipatu ditu. Lehendabizi aipatu du unibertsitatean gaur egun ikerketa eta ezagutza zatituegi daudela eta jakintza alorren artean zubiak eraiki behar direla, adibidez Jonek egin duena: arkeologia, historia, hizkuntza…. batera lantzea. Barandiaranek jaso zuen Kixmiren mitoa non kokatu daitekeen ere aipatu du, Jonen liburuan horri garrantzi handia eman diolako, kristautasuna heldu zenean edo agian lehenago, giza taldeen arteko aldaketa sakonen bat egon zenean.

Jon Nikolasen txanda heldu denean, bere liburuaren azalpen orokorrak eman ditu. Batetik homo sapiensetik homo sapiens sapiens aldira pasatzean tresnen manipulazioaren bidez transmititzen zen jakintzatik sinbolismo fasera igaro zela dio eta hor, aurretik onomatopeietan eta eskuen keinuetan oinarritutako komunikazio batetik berbazko hizkuntza nagusi izango zen aldira igaro zela. Eta hor kokatu behar da euskal nitxo kultural eta ekologiko zabalean (Asturiasetik Perigordraino) topatzen ditugun labar artearen adierazpen ikusgarriak.

Bere ustez euskera berba esku hitzetik dator, esku-ara (la traza de la mano), Xahok proposatu zuen antzera. Eskua mundu osoko kobetan ikusten dugu marraztuta eta bera da, nolabait esateko, giza garapenaren eta komunikazioaren ikur nagusia.

Ehiztari-biltzaile herriei buruz ere hitz egin zuen. Gaur egun bizirik dirauten herri hauetako batzuek ederki erakusten digute giza talde kohesionatuak direla eta ingurumena erabat zaintzen dutela. Horien bidez jakin dezakegu gure arbasoen bizitza nolakoa izango zen, dena elkarrekin egiten zutenean, bat eginda. Auzolana antzinako komunitate lan hori elkarrekin egitearen azken aztarnetako bat da. Pentsatzen denean kontra, ehizak elikadura osoan zeregin gutxiago zeukan, %35 inguru, eta beste guztia biltzen zituzten janarien bidez osatzen zuten.

Jonek onomatopeiei garrantzia ematen die eta naturatik sortutako lehenengo berbak izan zitezkeela aipatu zuen: txo erroa (txokea), etab.

Latintzat ematen diren berba batzuk zaharragoak direla esan zuen, “arbola” esate baterako. Proposamen bat arba+bola izan daiteke, hau da, arba hitzak adarra esan nahi du eta bola asko (txoribola = txori asko). Hau da, arbola adar asko dituena izango litzateke.

Toponimo bat ere aipatu zuen: Gorliz. Euskaltzaindiaren arabera erromatar baten izen baten bilakaera da baina ondoan dugu Urduliz, biak amaiera berdinarekin (iz). Bere ustez toponimo nagusiak erromatarrak etorri aurretik jarrita egongo ziren eta Gorliz/Urdulizen artean go/ur bereizketa dugu: bata leku altua izan litekeena eta bestea ur ondokoa. Horrek agian zerbait azalduko liguke.

Txabolaren sinbolismoa aipatu zuen, eta horretarako Afrikako Koisan tribua aipatu zuen. Haientzat etxea biribil bat da, eta txaboletan zein poloko igluetan ikusten dugun biribila forma garrantzitsua dela esan zuen, bizitzeko kabia nolabait irudikatzen duena (kabiak ere biribilak dira). Hau bat dator Jabi Goitiak eta Eñaut Etxamendik etxearen erroa “txa” dela esateko eta maila askotan babesa adieraziko lukeela esateko: etxe zentzuan (etxea, txabola, txamizoa, , txaleta, frantsesezko chez…), arropa zentzuan (txanoa, txapela, txanbergoa, chaal…), itsasoan babesteko (txalupa…), etc.

Amaierako eztabaidan emakumeari buruz galderak eta ekarpenak egon ziren. Komunitate ehiztari-biltzaile askotan, esaten denaren aurka ere, bera zen nagusi eta janari gutxi zegoenean umeek eta emakumeek zeukala lehentasuna. Berak batzen zuen janari asko, botika gisa erabiltzen zituzten landareak, arropak osatzeko gaiak… Adibidez, Jonek aipatu zuen nola gaur egungo emakumeen poltsa garai horren atabismoaren jarraipena izan liteke, non emakumeek denetarik sartzen duten, non edonora joaten direla alboan eraman behar izaten duten. Gainera poltsek askotan alde bat gutxienez biribil izaten dute, kabiarekin eta etxearen sinbolismoarekin lotuta.

Liburua zoritxarrez ez dago liburudendetan salgai. Nahi izanez gero: euskerarenjatorria@gmail.com (25 euro eta bidalketa gastua)

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Ostirala, Uztaila 05th, 2013

Gotzon Garateren omenez egindako hitzaldi honetan, Martin Elexpuruk euskeraren jatorriaren gaia modu didaktikoan landu du: Bittor Kapanagak proposatutako erro batzuk, Liguriako toponimia…

Merezi du ikusteak.

Hitzaldia Vimeon

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Igandea, Martxoa 17th, 2013

Datorren astelehenean Deustun kultur arloan diharduten zenbait pertsonek hitzaldi bat antolatu dute Ikastolan, Iruña-Veleiari buruzko informazioa izateko: zer gertatu den, zergatik, hor dagoen balioa historia, hizkuntza eta erlijioaren aldetik, etab.

Bertan Arabako Iruña Argitzeko Batzordekoak egongo dira hizlari. Batzorde hau Euskeraren Jatorria eta Agiñalde Elkarteek sortu zuten gai hau argitzeko.

Euskerarako gai hau argitzea zergatik den hain garrantzitsua jakin nahi baduzu, ez galdu aukera.

Eguna: martxoak 18, astelehena

Ordua: arratsaldeko 17:30etan

Lekua: Deustuko Ikastola

iruña veleia1

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteazkena, Martxoa 20th, 2024

Bakoitzari-berea-gizalegea

Diario de Noticiasen zenbait egilek sinatutako artikulu luze hau agertu da. Bertan, EHUko Letren Fakultateko irakasle askok Irulegiri buruz esaten hasi diren edukiei buruzko azterketa egin dute. Horietako bat Juan Inazio Hartsuaga da, Zizurkilen hitzaldia emango duena.

Bakoitzari berea, gizalegea

La mano de Irulegi.

La mano de Irulegi. Patxi Cascante

Laburpen azkar-takar samarra eginez,esan dezagun joan den mendeko lehen erdia bitarte, ohikoa zela euskararen jatorriaz idazten zutenen artean arinkeria handiko edozein erkaketa fantastiko proposatzea, axaleko antzekotasunen bat aurkitu orduko. Anabasa hartan, ongi etorria izan zen, zorroztasuna eta metodoa lagun, euskararen aitzin egoera aztertzeari ekin zion Koldo Mitxelena maisu handia. (Azkar-takarra, Mitxelenaren aurretik ere izan zelako jakintsu zorrotzik eta erkaketa fantastikoak egundaino dirautelako tamalez).

Berak azaldu zuen, besteak beste, gaur egungo hitz batek ez duela zertan izan behar aspaldian zen bezalakoa, hitzak eta ahoskerak aldatu egin ohi direlako, arau erregular jakin batzuen arabera, eta posible dela arau horiek ezagutuz gero, orain baino lehenagoko egoerak berreraikitzea. Adibide ospetsu bat aipatuz, gure gaurko ardau, ardo, arno forma dialektalak, lehenagoko *ardano baten ondorengoak zirela ondorioztatu zuen, egun oraindik ardantza edo ardandegi bezalako hitzetan fosildurik zirauena.

Mitxelenak eta gerora hari jarraitu zitzaizkionak, euskararen egoera zaharragoen berreraikitzeari ekin zioten, eskura zituzten dokumentuak baliatuta, hitzen bilakaera gidatzen zuten mekanismo morfo-fonetikoak bilatuz, aztertuz eta, aurkituz gero, azalduz, argituz eta arau moduan ezarriz. Euskal gizarteak, teknika horien sakontasunak oro har gehienbat ulertzen ez baditu ere, badu Mitxelenak ekarritako metodoaren eta zorroztasunaren pertzepzioa eta jakintsu estatusa eratxiki dio haren ondorengo Euskal Filologia Ofiziala (EFO) iritzi geniezaiokeen jakintsu multzoari.

Bilakabide fonetiko erregular arautuen aurkikuntza, aurrerapauso itzela izan zen aurreko egoerarekin erkatzen badugu, baina metodoaren eta batez ere datu urritasunaren erruz,ez da halere erabat arriskurik edo hutsik gabeko jakituria,ez da matematikaren zehaztasun eztabaidaezinarekin erka daitekeen zerbait, euskal filologo nagusiek hainbat aldiz gogorarazi digutenez. Honatx hainbat adibide:

It should be clear that, if in all reconstruction work the results must be taken as provisional, the specific circumstances of the Basque case force us to be very aware of the fact that we cannot go beyond a certain degree of plausibility for our proposals. Lakarra1995

LOS LĂŤMITES DE LA METODOLOGĂŤA

Aun siendo interesantes estas cuestiones de historia externa de la lengua, nuestro propósito se centra en el análisis y discusión de determinadas estructuras escogidas de la lengua, con el fin de obtener de su estudio cierta verosimilitud sobre estadios lingüísticos más arcaicos que los habitualmente conseguidos por la investigación hasta hace pocos años. Quede bien claro que, si en todo trabajo sobre reconstrucción lingüística hay que aceptar muchas conclusiones con prudencia o cautela, las circunstancias específicas del caso vasco nos obligan a ser conscientes de que nuestras propuestas difícilmente irán más allá de un cierto nivel de verosimilitud. Gorrochategui&Lakarra1996

Zuhurtzia hauek ordea, badirudi haizeak ez ote dituen eraman. Izan ere, ordutik gaurdaino ez da inolako argitalpenik azaldu, esanez, aurrerapen metodologiko hau edo bestea dela-eta, bertan behera utzi behar direla badaezpadakoak eta zalantzak, eta aurrerantzean berreraikipen teorikoen egiantza %100ekoa bailitzan ulertu behar dela. Inon ez da horrelakorik argitaratu baina praxia ordea bide horretan barrena abiatu zaigu, salbuespenak salbuespen.

XXI mendea Lazarragarenustekabe pozgarriarekin hasi zen, pozgarria eta arazo larriegirik gabea, euskara historikoaren baitan kokatzen zenez. Hurrena ordea, Iruña-Veleiakoostrakak azaldu ziren, eta gorago aipatzen diren zuhurtziak eta tentuak baztertuta, faltsutasunaren zantzuak zabaltzeko gurutzadari ekin zitzaion EFOtik, gizarteak esleitu dion autoritateaz baliatuta, bai eta arrakastaz burutu ere. Egun oraindik, ostraken taxuzko azterketa fisiko-kimikoak egiteke diraute, faltsutasunaren hipotesia erraietaraino irentsi duten erakundeek eta gizarteak alferreko irizten dietelako. “Egiantza maila batez harago nekez joan daitezkeen” proposamen horiek, Jainkoaren hitz berria bihurtuta, erruduntasun presuntzioa zabaldu zuten, froga zientifikoak egin zitezen oztopatzea eragiteraino. Eta oraingoz azkena dugun ustekabea, Irulegiko eskuarena izan da. Honetan, Iruña-Veleiakoaz eskarmentatutako arkeologoek iruzurraren hipotesia zabaltzeko zirrikiturik utzi ez dutenez, eta azaldu den testua berreraikipen teorikoekin bat ez datorrenez, hizkuntza misteriotsu eta orain arte ezezagun batean idatzirik dagoela erabaki du EFOk duela gutxi. “Egiantza maila batez harago nekez joan daitezkeen” proposamenak berriz inork ez ditu auzitan jartzen, inork ez du, haiek berriro aztertu beharraz hitzerdirik esaten.

Aspaldiko berreraikipen teorikoek badute beste ahulune bat, inoiz gutxitan aipatzen dena, filologia honen teologia bihurtze bidean oztopo bilaka ez dadin: Kronologiarena. Bilakabide fonetiko bat bikain aztertuta egonda, eta bera gidatzen duten arauak zalantza izpirik gabekoak izanda ere, ez dago modurik (salbuespen bakanen bat edo beste alde batera utzita), aldaketa horiek noiz gertatu ziren esateko. Gaurko hitz baten lehenagoko egoera ezagutu dezakegu, baina gehienetan ezingo dugu esan egoera hori duela mila urtekoa den, duela bi mila urtekoa den edo duela bost mila urtekoa den. Ez dakigu esaten ezta ere, hitz horren egoera horiek, gaurkoa eta lehenagokoa, elkarren ondoan bizi ahal izan diren edo zenbat denboraz bizi ahal izan diren. Horren inguruan egiten diren hipotesiak, gehienetan ez daude metodologia zientifikoan oinarrituta, filologoaren intuizioan baizik, eta beraz, dagokien balioa eman behar zaie. Mitxelenak hainbat pasartetan aipatu zuen gai hau.

En otro orden de cosas, es esencialmente correcta, a nuestro entender, la intemporalidad que Pulgram asigna a las protolenguas. La comparación, en principio, restituye fonemas y formas que sitúa de una manera uniforme en un pretérito plano, sin profundidad sin que haya mayor garantía de que se trate de fonemas y formas rigurosamente contemporáneas y coexistentes: mejor dicho, han podido coexistir durante cierto tiempo sin que su primera aparición y su abandono o cambio en algo distinto hayan sido simultáneos. KM 1990

Se ha propuesto recientemente que las protolenguas deben también fecharse, aunque naturalmente en términos relativos, no absolutos. Se trata de una definición convencional: convenimosen llamar proto-germánico a la fase de una protolengua que empieza con tales o cuales cambios y acaba cuando se producen tales otros. Una definición de esta clase es naturalmente irreprochable, pero necesariamente vaga. Tiene además el inconveniente de que, por ser arbitraria, cada uno podrá fijar sus límites de una manera distinta. KM 1990

Creo que, de acuerdo con lo que llevo expuesto, es razonable suponer que, en algún momento, aun por fechar ni siquiera aproximadamente, existió algo que con todo derecho podemos llamar protovasco (no *protovasco ) que no fue una simple vue de l’esprit ni un espejismo de la reconstrucción, como deciaKurylowicz, sino la fuente unitaria dentro de lo posible de los dialectos vascos históricos.KM 1990

Hemen ere, harrigarri bezain irakasgarri gertatzen da Mitxelena irakurtzea eta egiaztatzea zeinen urrun dauden EFOrengaurko jarrera dogmatikoak maisuaren zalantza zuhurretatik. Mitxelenaren gutxigorabehera ere esleitu gabe dagoen datatik, Irulegiko eskua idatzi zen garaian euskalkirik ez zegoela idaztera igaro gara. Egia da Mitxelenak data bat proposatu zuela balizko euskara batu horrentzat, baina garbi zehaztuta ez zuela egiten metodo zorrotz batek eman lezakeen sendotasunetik, sen hutsaren arinetik baizik, aukera txar guztien artean txukunena iritzi zionaren alde eginez, hoberik ezean. Eta azpimarratuta gainera, koinée do aldaera nagusitu horren aurretik, euskalki mordoa bide zegoela, edozein hizkuntzaren egoera naturala hori baita.

Si postulo, pues, un euskaro (trato de evitar confusiones molestas con protovasco o con vasco antigua, que podrían tener distinta definición) coma base hasta cierto punto unitaria de las variedades vascas históricas que nos es dado conocer a lo largo de la historia, lo hago sólo en el supuesto de que se trataba de una koiné, de una lengua común que aproximo y unió una dispersión y una diversidad que habían sido mucho mayores. KM1990

Bidezkoa dirudi galdetzea zer gertatu den urte hauetan, esan bezala, ez dagoelako argitalpen espliziturik, berreraikipenen ingurukolehenagoko zuhurtziak eta badaezpadakoakbaztertu behar direla iragartzeko. Bistan da endekapen bide batean abiatu dela oro har EFOa, agian, kontraste aukera gutxi eta teorizazio asko dagoen beste edozein jakintza arlotan gertatu ohi den moduan.

Seguru asko berreraikipen teorikoek datu berriekiko erakutsi duten egokitze maila eskasak kezkatuta, iazko abenduaren 28an argitaratu zen FLV 136. zenbakian, honako paragrafo hau irakurri zitekeen, EFOko bi kide gaztek Irulegiko eskuaren inguruan sinatutako artikulu batean:

No pensamos ni concluimos, porsupuesto, queuntextodatadoen el s. I a. C. debaajustarseperfectamente a lasreconstrucciones del protovasco presentadas y consensuadas a lo largo del último medio siglo,… Zuloaga &Ariztimuño 2023.

Gogoan hartuta 1995z geroztik berreraikipenen egokitasun absolutua zalantzan jartzen duen lehen aipamen idatzia dela, efemeride itzela da zalantzarik gabe. Halere, esaldi hutsean geratu da oraingoz, hortik berehala sortzen diren galderak ez baitira plazaratzen, eta are gutxiago noski horien erantzunak.

Berehalako lehen galdera zera da: posible baldin bada K.A.-ko I. mendeko euskarazko hitzen bat, espero dugunberreraikipen teorikoarekin bat ez etortzea, nola ezagutuko dugu hitz hori? Alegia, berreraikipen teorikoarekin bat ez datorren guztia baztertu ohi badugu, nola jakingo dugu bat ez datozen horien artean, zein onartu eta zein ez, zein euskaratzat jo eta zein ez? Hori argitzen ez den artean esaldia txorrotxio antzua da, ez du inolako ondoriorik.

Galdera horri erantzutea gakoa da, azken urteotako endekapen bidea zuzentzeko, dogmatismoari atea ixteko, metodoaren balioa eta irismena zehatz-mehatz definitzeko, baieztapen absolutuak, benetan egin daitezkeenean bakarrik egiteko, berreraikipen teoriko bakoitzaren sendotasunari, gradazio bat esleitzeko. Hitz bat, espero daitekeen berreraikipen teorikoarekin bat ez etortzea posible bada, horrek esan nahi du berreraikipen teoriko guztiek ez dutela sendotasun bera. Eta hori horrela bada, ezin dira guztiak Jainkoaren hitza bailiran erabili. Bereizten hasi beharko gara eta dagokion sendotasun maila esleitzen hasi bakoitzari.

Berreraikipenaz esan berri dugun guztia berdin edo are indar handiagoz esan daiteke kronologiari dagokionez. Ezin bestekoa da zuhurtzia eta apaltasun handiagoaz berrikustea esku artean darabilzkigun esleipen kronologikoak, batik bat azaltzen diren datu berriek zalantzan jartzen dituztenean. Mitxelenari irakurri dizkiogunak irakurri ostean, Irulegiko eskuaren garaiaz zera irakurtzen dugunean

En relación a ello y, especialmente, a la búsqueda de paralelos en datos y distribuciones dialectales, no debe obviarse la modernidad absoluta o relativa de los mismos: debe recordarse que las innovaciones y distribuciones dialectales que conocemos en época histórica no van más allá del Vasco Común Antiguo propuesto por Michelena (1981/2011) y datado últimamente en torno a los siglos VIII-X.

bistan da Mitxelena berriro irakurtzea gomendatu behar zaiola hainbati.

Eta honenbestez iristen gara gutun honen azken salaketara. EFOkokideek asko dakite, erudizio handia dute, baina, salbuespenak salbuespen, ez dira zientzialari, bere buruari izen horrez iriztea oso gustuko badute ere. Erdi Aro usaineko metafora baliatuz, Zientziaren etxean Datua da jauna, Zalantza da andrea, eta Teoria berriz, morroia, andrearen agindupean jaunaren zerbitzuan diharduen morroia. Morroiak andrearen agintea arbuia dezake eta jauna bere mirabe ipini, baina hori ez da jadaZientziaren etxea izango, hori Dogmarena izango da. Zientziaren etxean datua da zerbitzatu beharrekoa. Teoria datuaren zerbitzurako dago, eta ez badu ongi zerbitzatzen, egotzi egiten da eta beste bat hobea ekarri. Datua ez dago inoiz teoria zerbitzatzeko. Datua eta teoria elkarrekin ondo ezkontzen ez direnean, teoria aldatzen da, hori baita Zientziaren etxean indarrean dagoen hierarkia.

Dogmaren etxean berriz hierarkia hori itzulipurdika iraulita aurkitzen dugu: Teoria da jaun eta jabe, eta datua, haren mesedetan diharduen morroia baino ez da. Zalantza berriz aspaldi egotzi zuten, etxe horretan etxekoandre premiarik ez dagoela esanda. Dogma-enean, Teoria eta Datua elkarrekin ondo ezkontzen ez direnean, Datua arbuiatzen da, Teoria ez duelako ondo zerbitzatzen. Honenbestez edonork ehiki ondoriozta dezake nor zein etxetan bizi den, eta nor ari den okerreko helbidea ematen.

EFOkokideek zientzalaritzat har ditzagun nahi badute, bi baldintza bete beharko dituzte: Lehena, hizkera aldatu eta zientzialarien esamoldeetara egokitu, oker-ezintasun usainak Aita Santuarentzat utzita. Zientzialari batek ezin du esan Irulegikoa euskara zaharra ez denik edo testu hori euskaratik ulertezina denik. Zientzialari batek esan behar duena da, esatekotan, Irulegiko testua ez datorrela bat euskara zaharra berreraikitzeko garatu den eredu teorikoarekin, modu honetan orobat zalantzan jarriz, bai testuaren euskaltasuna, bai eta haien metodoaren egokitasuna, biak baitira ezbaian daudenak, eta ez lehena bakarrik. Eta behin eta berriz azpimarratu esamolde hori, kazetariek eta orokorrean era guztietako berriemaileek ñabardura ongi barnera eta heda dezaten. Eta bigarrena, aurrekoari lotuta, orain arte erabili duten berreraikipen metodoa edo/eta horren irismena auzitan jartzen hasi, bertan hainbat oker egon daitezkeelakoan, Zientzian, datuak teoriekin ondo ezkontzen ez direnero egin ohi den legez. Bi baldintza horiek bete ezean jakintsu izaten jarraituko dute, baina ez zientzialari.

Jonjo Agirre, Asier Bidaurrazaga, Lehu Egiazabal, Roslyn Frank, Juan Inazio Hartsuaga, Xabier Renteria y Juanma Sarasola

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Ostirala, Urria 27th, 2023

Ostiral honetan, urriaren 27an, Everest Valladolideko Mendi Klubak antolatu ohi dituen «Arratsalde Geografikoak» hitzaldien esparruan, hitzaldi bat egingo da Lengua y Cultura Ibérica elkartearen parte-hartzearekin. Elkarteko kide diren Javier eta Jon Goitia Blanco anaiek hitzaldia emango dute Iberiar Penintsulako toponimiari buruz eta, zehazkiago, mendien izenei eta haien esanahiari buruz.

Urriaren 27an, ostirala, Pilarica Gizarte Etxean bilduko gara eta sarrera doakoa izango da edukiera bete arte.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Asteartea, Abendua 19th, 2017

Hitzaldiaren ondoren, 20:00etan, Arabako Foru Aldundiaren aurrean egiten den enkarteladara ere joan daiteke. Abendu honetan hiru urte beteko dira SOS Iruña-Veleiak Eliseo Gilen eta justiziariaren aldeko enkartelada hau egiten hasi zuenetik, 2015eko urtarriletik.

Emilio Ilarregik 21ean emango duen hitzaldian azalduko du, besteak beste, txanponei buruzko alderdi hauek:

- Txanponetan agertzen diren testuak zeren arabera idazten eta agertzen diren

- Txanponetan agertzen diren irudi motak hemen eta Iberian

- Txanponak egiten dituzten lekuak (zekak-cecas) eta nortzuk egon daitezkeen bakoitzean (euskaldunak-baskoiak, erromatarrak, zeltak…)

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Igandea, Urtarrila 15th, 2017

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)