Josu Naberan Naberan 1941ean jaioa Gautegiz, Arteagan (Gernikaldea), Islabehekoa auzuneko Naberansakone baserrian. Bertan transmititu zioten euskal mitoa, Derioko seminarioan sartu arte 12 urterekin. Apaiztu ondoren, 1966an, Derion eta Bilboko Apezpikuetan erregimen frankistaren aurka aritzeagatik, espetxeratua izan zen Zamorako kartzelan. Bertan igaro zituen zazpi urteak, Historiako lizentziatura lortu eta hizkuntzak ikasteko aprobetxatu zituen. AEKn lan egin du ahinbat urtetan zehar, didaktika taldeko kide moduan. 1988. urteaz gero, lau kidekin, KALEGANA itzulpen enpresa sortu zuten eta itzulpen taldean ibili da lanean, itzulketak egiten Greko klasikotik, Ingelesetik eta Katalanetik. Aipatzekoak Hobbes, Hume, Herodoto eta Tuzidides-en lanen itzulketak.

Euskeraren jatorria eta etnografiari buruzko ikerlari eta idazle lanetan ere ibili da, baita iberiar hizkuntzari buruz ere.

Webgunea

Helbide elektronikoa: narra1941@hotmail.com

Liburuak

-Sugearen iraultza, Euskal Herria iraganalditik geroaldirantz (ed. Gaia argitaletxea, 1998).

Gizartea betidanik gerran, konkistan, arpilaketan, norgehiagotan oinarritu dela erakutsi digute. Baina beti ez da izan horrela. Azken aurkikuntzek frogatzen dutenez, indoeuroparren inbasio biolentoak baino lehenago, Antzinako Europak nekazaritza-zibilizazio baketsua, ez-patriarkala, horizontala garatu zuen. Bi sexuen arteko berdintasunean oinarritutako gizarte hura, Ekialdetik etorritako herri patriarkal eta gerrazaleek suntsitu zuten, Euskal Herrian eta Euskal Herria bezalako beste gune menditsu batzuetan antzinako txingarrak bizirik iraun bazuen ere.

Liburu honek, kultura judu-kristauaren eraldaketa, olatu indoeuropar luzearen amaiera eta aro beriarren hasiera iragarri nahi du. Horetarrako, gure mito zaharretan murgiltzen da, gure memoria kolektiboan, Mariren eta etengabe biziberritzen den Suge mitikoen indarretik abiatuta, mundu-ikuskera alda eta geroko mitoa eraiki dezagun zientziaren laguntzaz, munduko beste hainbat herrirekin batera.

-La vuelta de Sugaar, un proyecto de futuro para un pueblo pasado (ed. Basandere argitaletxea, 2001)

Nos han enseñado que la modernidad se basa en la competiciĂłn, en la conquista y en la guerra, y que estas son las Ășnicas llaves del progreso. Este modelo fuĂ© el impuesto por los invasores indoeuropoeos que durante milenios y en sucesivas oleadas conquistaron la Europa Antigua. Las Ășltimas investigaciones cientificas nos dibujan aquella Europa en la que lo vasco tuvo, al parecer, capital importancia, como una sociedad igualitaria, no patriarcal, no guerrera y en la que el trabajo estuvo unido con el juego.

Este libro nos guĂ­a por aquel universo igualitario y lo contrapone como alternativa al modelo capitalista actual, Ășltimo eslabĂłn de la pesadilla indoeuropea.

- Hitzen koba, hitz-ele-berba (ed. Basandere argitaletxea, 2005)

El Euskera es un idioma preindoeuropeo y, por tanto, ha de tratar de comprenderse desde las lenguas preindoeuropeas y no desde un punto de vista romanista como la han venido haciendo muchos linguistas.

La era de la computaciĂłn ha ayudado, al autor, a trabajar con mas de 20.000 vocablos encontrando entre ellos regularidades asombrosas.

La revolucionaria conclusiĂłn del autor, es que el euskara es un idioma producto de la fusiĂłn de otros tres grandes idiomas preindoeuropeos: el ibero-bereber, el euskera pirenaico-europeo y el mediterraneo o camĂ­tico-sahariano.

-Antzinako euskaldunen ilargi-egutegia / El antiguo calendario lunar vasco (ed. Basandere argitaletxea, 2003)

Es sabido que los vascos utilizamos el sistema vigesimal para contar, como en otros tiempos lo hacian los sumerios y otros pueblos preindoeuropeos. Al parecer, algunos calendarios prehistóricos grabados en piedra o hueso organizaban la cuenta de los días en base a los 60 dias-noches correspondientes a dos lunaciones. Estos calendarios han sido la base de la investigación realizada por el autor y serian, al parecer, los “libros” mas antiguos de la civilización vasca.

En opinión del autor, “astea” significa “ciclo de noches” y en base a ello analiza los nombres actuales de los dias de la semana.

Con este trabajo, escrito en Euskera y Castellano, tenemos, por primera vez, a nuestro alcance una interpretaciĂłn de la mediciĂłn del tiempo de nuestros antepasados y de su cosmovisiĂłn selenita.

-Euskera dantzara! El IbĂ©rico segĂșn el euskera. (ed. ACCI. Argitaletxea, 2020)

“Lehen euskera” deritzona, Mendebal Europan gure arbaso zaharrenek egin zuten hizkuntza da. Onomatopeiazko berbots silaba-bakarra, zeinuz, keinuz, doinueraz eta eskuen mugimendu ugariz lagunduta; hitz bakanak izan arren, orduan zituzten oinarrizko kontzeptu guztiak adierazteko gai ziren: aditzen bidez (IN, AN, ON), espazio-denborako UN eta genitibo/zirkunstantzial gisako EN partikula biteretzuak erabiliz.

Hizkera hark jusi erabakiorra izan zuen duela 18.000 urte inguru: lehen euskeraren erro beraietan oinrrituta, bi silabako hizkera eraiki zuten eta, orain 10.000 urte inguru, mundura hedatu zen Madeleine emigraziorekin.

Nekazaritza sortu zenean, aldiz, euskal talde bakoita lurralde ezberdinetan egondu zen: batzuk orduko “euskal herrietako” eremu zabalean, eta besteak Levanten eta Hegoaldean. Horregatik, batetik euskera eta bestetik iberiera bereizten hasi ziren, arsstian hizkuntza bera zenetik, bi dialekto sortuz. Iberierari dagokionez, duela 2.000 urte desagertu zen, baina ez aztarnarik utzi gabe.

Liburu honetan, euskera erabiliz, iberiar hizkuntza interpretatzen da, berun eta brontzezko oholtxoetan agertu diren idazkunetan oinarrituta eta toponomia apur bat erabiliz.

Bideoak

Euskeraren jatorria bilduma

Euskeraren xarmaren 3. Bilkura (2019): https://youtu.be/mamxsr6WkTk

Euskera Dantzara Iberiera euskeraren arabera (2020): https://youtu.be/ntsrejQoQIs

Martin Almagro Gorbea eta ideologia borroka (2022): https://youtu.be/YKtCNe0r570

Paleolitoko etapak, ta etapa bakoitzeko jendartearen ideologia ta mitoa (Biltzarre): https://youtu.be/xKs_uhN-tbg

HITZEN KOBA bilduma

Hitzen koba, irakurketa 1: https://youtu.be/-OPbc9Z26Lk

Hitzen koba, irakurketa 2: https://youtu.be/VGiN1k4u1l0

Hitzen dantza, “BEHORRA”. “interpretaciĂłn de un poema Ă­bero”: https://youtu.be/gZg2sdObfT0

Hitzen dantza, El origen del euskera no es ya ningĂșn misterio (II): https://youtu.be/Gz4rVTgvg80

Hitzen dantza, El origen del euskera no es ya ningĂșn misterio (II): https://youtu.be/5-pdcp2C8CI

Aurreiritziak uxatzeko (para esantar los prejuicios): https://youtu.be/sb4NDk9aTqc

Euskara dantzara! (2021): https://youtu.be/Olum5wzpDyE

Lengua y Cultura Ibérica bilduma

VI Videojornadas de Lengua y Cultura Ibérica (2020): https://youtu.be/V7UbQ1gFEqk

Los plomos de Ruscino y el bronce de Botorrita (2022): https://youtu.be/BliNN78JPXA

Desciframiento de dialectos ibéricos por medio del euskera (2023): https://youtu.be/2S1lMf0VBl4