Aukeratutako etiketa ◊ grafitoak ◊

• Larunbata, Abendua 24th, 2016

Kristautasunaren Jardunaldiaren ponentzien artean Colmenerorena oso interesgarria da. Arratsaldean Iruña-Veleiako grafito garrantzitsuenak banan-banan erakusten eta azaltzen egon zen, eta bakoitzaren garrantzi maila eta ematen diguten informazio aberatsa azaldu zigun. Ponentzia hau Iruña-Veleiaren I. Nazioarteko Biltzarrean aurkeztu zuen eta oraingoan doiketa txiki batzuk egin ditu.

Laburpena: Iruña-Veleia erromatarraren grafito, testu eta diseinuak: irtenbide bat emateko premia

Gorputz tematiko bakoitzaren zehaztasunak

1. Zeramika zatiak aztertuta, ariketen errepikaketa ikusita, alfabetoak eta ikasleen akats tipikoak kontuan harturik, Colmeneroren iritziz egiazkoak dira eta hauxe dio: “Agertzen diren ortografia akats piloagatik eskandalizatzea, zentzugabekeria da”: Egiazkotasunaren alde.

2. Bere iritziz eta baita ere Ulrike Fritzen iritziz, edukiak eta horien testuinguruak benetakoak izan daitezke: Egiazkotasunaren alde.

3. Aipamen batzuk lotura koherenteak dituztela dirudi: Baliteke egiazkoak.

4. Aipamen ugari testuetan, edukietan, marrazkietan eta baita ikurretan ere… (adibidez, gezi bikoitza edo “x” esaldia banatzeko…). Txarto dauden zenbait gauza idazteko izango zuten sistemarekin lotuta egon litezke. Ikurrak, zerrendak… koherenteak dira: Egiazkotasunaren alde.

5. Ikuspegi Kristaua, ez Judua. Marrazki konposaketak irakaskuntzara gidatuak baina sasoiko eskema arruntez hornituak. RIPentzako azalpena (nahi gabeko marrak ez izatekotan), sasoiko hainbat marrazkiekiko harremana. Irakasteko eta haurrei zuzenduta zegoela dirudi. Oso grafito gutxi geratzen dira azalpen egokirik gabe, baina aztertzeko izan duen denbora gutxiagatik izan daiteke: Egiazkotasunaren alde.

6. Lugon egindako sasoi bereko indusketako beste marrazkien itxura berekoak, “Cohorte Gallica” izeneko militar taldearen erreferentziekiko eta eliza paleokristauen eraikuntza ereduekiko antzekotasunak. Ikurrak eta ikusten diren irudiak (batzuetan gauza kuttun edo intimoenak) ez dira arrotzak. Egiazkotasunaren alde.

7. Grafitoak aztertzeko denbora gehiago beharko lukeela badio ere, argi dauka marrazki eta idazkunak faltsutzat hartzeko aipatu diren argudioak ez direla zuzenak, beste zenbait idazkun argitzen ditu eta, beste batzuk jarduera “ez ezagunak” izan daitezkeela dio. Baliteke egiazkoak.

Ondorioak: Bere iritziz edozein zalantza barik, euskarri, marrazki eta idazkunak benetakoak dira eta berriro ere damu da denbora gehiagorik ez duelako izan onomastika zehatzago ikertu ahal izateko.

Testu zatia

En cuanto a la Ășltima cena y la instituciĂłn de la EucaristĂ­a, resulta especialmente reveladora una representaciĂłn inspirada en el evangelio de Mateo (27, 3), puesto que es el Ășnico evangelista que narra el ahorcamiento de Judas, tras colgarse de un ĂĄrbol. En la escena (A56V3455:

140), el epicentro del grupo se sitĂșa sobre la mesa rectangular central, que preside JesĂșs, nimbado con el aura divina de costumbre, mientras coge de la mano a Juan, quien se halla de pie a su izquierda, como muestra de que setrata del discĂ­pulo mĂĄs querido, segĂșn relata el interesado mismo en la narraciĂłn evangĂ©lica de su autorĂ­a, resultando sĂ­mbolo de tal predilecciĂłn, tal vez, el aura misma con la que, excepcionalmente, se le distingue en esta ocasiĂłn.

Los demĂĄs discĂ­pulos ocupan los lugares respectivos, tanto en el frente principal como en los laterales, permaneciendo exento de ocupantes y abierto al trĂĄnsito de los sirvientes, el lado opuesto al de la cabecera. Sobre la mesa, y dispuestos perimetralmente, son perceptibles doce panecillos, sĂ­mbolo de la EucaristĂ­a, juntamente con el ĂĄnfora vinaria situada en medio del conjunto. Y, detrĂĄs del respectivo panecillo, las siluetas de JesĂșs y tan sĂłlo once apĂłstoles, por cuanto Judas aparece ahorcado, colgado de un ĂĄrbol, a poca distancia de la mesa, en tanto que en el suelo en que se graba esta segunda escena se perciben dos recuadrillos, monedas, que vendrĂ­an a ser el paradigma de las treinta de la traiciĂłn. ÂżA que falsario, pregunto, se le habrĂ­a ocurrido meterse en un jardĂ­n asĂ­ de complicado, sin obtener nada a cambio, para confundir al personal en general, siendo que podrĂ­a hacerlo con escenificaciones mucho mĂĄs burdas?

Ponentzia

07-Antonio_Rodriguez_Colmenero: Grafitos de temas religiosos en Iruña-Veleia

Iruña-Veleiako Azken Afaria. Munduko zaharrena Colmeneroren arabera

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Igandea, Iraila 20th, 2015

Iruña-Veleiako altxorraren kontrako gurutzadari aurre egiteko, Euskal Herritik atera behar gara, geure herrian, EHUko Letren Fakultatea, Aldundia, Jaurlaritza, Euskaltzaindia eta Ertzaintza (IPCEra bidaltzea gomendatzea ere!) eta noski, Epaitegia egiaren eta zientziaren kontrako gauzak egiten besterik ez ditugulako ikusi orain arte.

Zentzu horretan, Edward Harrisen irizpena izan da orain arte ingelesez izan dugun gauza bakarra. Zorionez, Miguel Thomsonek bere txostena itzuli du eta, horri esker, mundu zabalean barreiatzeko aukera izango dugu. Bere txostena oso interesgarria da, hizkuntzalaria eta arkeologoa izan gabe, ebidentzietan oinarritutako ikerketa nola egiten den eta Aldundiaren Aholku Batzordeak nola ez duen egin ederki erakutsi digulako bere txostenaren bidez.

Hauxe da txostena ingelesez: 17_Miguel_Thomson_EN_Comments_on_some_Graffiti_of_Iruña-Veleia

Txostena gazteleraz: 17_Miguel_Thomson_ES

Hauek dira bere ondorioak:

Due to the multitude of irregularities, the numerous contradictions in and between the reports of the DFA’s committee, their  many  errors,  the  subsequent  rectifications  by their authors,  the disagreements  expressed by various authors from different  fields  with such reports, and the inexplicable lack of scientific publications on the findings of IruñaVeleia  by  the experts who analyzed  them, the need  is imposed  to proceed  to a proper scientific  evaluation of such  findings. This evaluation  should  rigorously conform to the standards and rules usually required for any serious  scientific evaluation.

Those taking part in it should be leading international experts whose competence,  independence and lack of conflicts of interest would be beyond a shadow of a doubt, which should include experts in all disciplines relevant to the study of findings, among them experts in Vulgar Latin, Egyptologists and archaeometrists. In this scientific evaluation, physical tests will be essential, whose  performance  was proposed  in the reports  by  two  of the members of the DFA’s committee, the philologist Joaquín Gorrochategui, who publicly asked for the intervention of archaeometrists, and the archaeologist Dominic Perring, who suggested conducting scientific tests on the objects, as well as  in  other reports by authors  outside of  the  Committee.

Such  tests  were  decissive  in  other  controversial  archaeological findings, in some cases to support their authenticity and in others their falsehood.
The  authenticity  of  the  Palaeolithic  cave  paintings  of  Altamira,  initially  rejected  or questioned  by  the  most  renowned  sages  and  experts  of  the  time,  took  more  than  two decades to be accepted due to  the  lack of archaeometric dating methods at the time of their  discovery.  Today  there  is  a  large  array  of  sophisticated  archaeometric  methods available  to estimate the age  of an object  and  even  the incisions  made on them. These
methods  can  at  minimum  determine  with  almost  absolute  certainty  whether  these incisions  are  recent  or  not,  and,  therefore,  to  verify  whether  the  hypothesis  of  recent forgery proposed by some members of the DFA’s committee is correct or not. Finally, as pointed by Dominic Perring, the last word on the authenticity  or falsehood of the findings should  have  to  wait  for  peer-reviewed  publication  of  scientific  studies  by  leading international scholars.

Only in this way it will  be possible to begin to dispel the  doubts and to resolve the disputes surrounding the findings of Iruña-Veleia.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Ostirala, Ekaina 26th, 2015

- Lurmenek grafitoak Arabako Foru Aldundiari eman zizkionetik Aldundiaren faltsukeriaren aldekoek ikusi ahal izan dituzte grafitoak baina beste inork ez.

- Argazki batzuen arabera, grafito batzuk sakon garbitu dituzten susmoak daude, datatzeko aukerarik sekula egon ez dadin

- Beste grafito batzuetan kola kendu eta piezak askatu dituztela eta berriro itsatsi dituztela ematen du beste argazki batzuen arabera. Hori egitea oso kaltegarria da piezentzat  eta ez litzateke onartu behar.

- Gai honetan oso kezkatuta gauden hiru elkarteek, Martin Ttipiak, SOS Iruña-Veleiak eta Euskeraren Jatorriak, pieza guztiak  egoera onean dauden ala ez egiaztatu nahi dute. Aurretik ere eskatu izan dute grafitoak ikustea baina 6 urte hauetan ez dute erantzunik jaso.

- Horrez gain, Euskeraren Jatorria Elkarteak gaur mundu osoan banatuko duen Iruña-Veleia Newspaper berripapera aurkeztu du. Esan behar  da berripaper honen advisorra Edward Harris dela, arkeologia modernoan erabiltzen den erregistro-metodoaren  sortzailea.  Munduko 3.000 arkeologo eta ondare zaintzaileri  bidaliko zaie Iruña-Veleiaren gaian sakonduko duen berripaper hau; urtean hiru ale egingo dira.

- Helburua gai hau nazioartera ateratzea eta Euskal Herriko agintarien eta EHUren axolagabekeria salatzea da, grafitoak ez datatzeagatik eta hondeamakina batez sektore oso bat suntsitzeagatik

- Patxi Zabaletak zenbait egunkaritan aipatu duen moduan, nola da posible 6 urtetan Lurmenek 400 grafito aurkitzea eta EHUko Julio Nuñezek daramatzan azken 6 urte hauetan bat ere ez agertzea?

- Ez ote da suntsitzen jardungo bere faltsukeriaren kontra doazen grafitoak?

Gogoratu behar dugu Lurmeneko zuzendaria zen Eliseo Gilek 100 grafito datatzea eta kata kontrolatuak egitea eskatu ziola orain dela 7 urte Arabako Foru Aldundiak izendatutako eta gehienbat EHUko Letren Fakultateko kidez osatutako Aholku Batzordeari, baina honek uko egin ziola. Horrela, geruza erromatarrek grafitoak garai horretakoak zirela zehazten bazuten ere, zientifikoki berresteko aukera gabe gelditu zen.

Geroago gauza bera eskatu zion epaileari, hain zuzen ere zeramikak, adreiluak eta hezurrak datatzea. Baina berriro hauetako bi multzo, hezurrak eta adreiluak,  ez ziren aztertu eta zeramikak ere ez ziren datatu, gainazaletan zeuden metalen azterketa hutsa egitera mugatu zirelako. Emaitza bitxia izan zen, izan ere, topatu zituzten metal modernoak ez baitziren lehenago agertu  Adituen Batzordearen txosten batean ere. Gogoratu behar da, grafitoak datatzeko, idazkunen ildoetan dauden sedimentuek eta kare-geruzek zenbat denbora daramaten aztertu behar dela eta hori ez dutela egin nahi izan Madrileko laborategian.

Oraindik ez dakigu  grafitoak noizkoak diren, Europako arkeometria laborategi izentsu batera ez direlako bidali nahi izan. Zergatik?

Une honetan grafitoak faltsuak direla dioten 7 txosten daude, baina bestaldean badira 25 txosten, irizpen eta gutun (2) egiazkoak izan daitezkeela diotenak, eta horietako bi txosten aldizkari zientifikoetan argitaratu dira:  http://euskararenjatorria.net/?p=2236

Martin Ttipia, SOS Iruña-Veleia eta Euskeraren Jatorriko kideek gaur egin dute, laugarren aldiz, grafitoak ikusteko eskaera Arabako Foru Aldundiko gobernu berriari

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Ostirala, Urtarrila 30th, 2015


Adreilu honetan lurra eta sua ikusten ditugu idatzita. Artikulua dutenez, faltsuak direla esan digute Lakarrak eta Gorrochateguik, frogatu gabe dagoen Mitxelenaren teoriaren arabera.

Kontua da adreilu hori datatu daitekeela, eta horrek Mitxelenak artikulua euskeraz gauza berantiarra dela dioten teoria balekoa den ala txarto dagoen frogatuko liguke.

Eliseok datazioa eskatu zuen eta EHUko bi irakasle hauek uko egin zioten. Zergatik?

Datatu gabe ere egiazkoa dela ondorioztatzen dugu, Iruña-veleian orain 100 urte agertu zen harri hau ondo ikusten badugu. Hemen ere artikulua dago argi eta garbi: txikiA, ilunA, eta Eliseo Gil jaio gabe zegoen. Ala Eliseok ere faltsutu zuen harri hau? Harri hau eta bere interpretazioa Juan Martin Elexpururen txostenetik hartuta dago. Harri hau Tresponteseko auzoki batek hartu zuen Iruña-Veleiatik bere etxea egiteko. Inskripzioa, hala ere, erromatar garaikoa da:

Mitxelenak kontuan hartu behar izan zuen indizio garrantzitsu hau bere teoria egin baino lehen. Ez zuen egin eta orain, horrez gain, hitz gehiago agertu dira artikuluarekin: Lurra, Sua. Faltsuak?, bai zera, Iluna eta Txikia bezain egiazkoak!

—————————————————————————————————————————————-

Datazioen aldeko katiluak

Azaroan Euskeraren Jatorria Elkarteak 6 katiluetako bildumaren berri eman zuen, Arabako Foru Aldundiari honako hau eskatzeko:  grafito bat berme guztiak eskainiko dizkigun Europako laborategi batean datatzea.

Kanpainan laguntzeko bi modu daude:

a) Katiluren bat erosi (bakoitzak 15 € balio du eta seiko bilduma osoa 80). Katiluak erosteko:

- Araban: Nonbait dendan (Andra Mari Zuriaren plaza)
- Gainerako lekuetan eskatu euskararenjatorria@gmail.com-en bidez

b) Edo diru ekarpen txiki bat zuzenean kontu honetan egiten (e-posta jarrita, kanpainaren informazioa helaraziko dizugu)

- Laboral Kutxa:  Iruña-Veleia Datazioak oraintxe
- 3035-0038-96-0380086410

Une honetan grafitoak faltsuak direla dioten 7 txosten daude baina 24 (txosten, irizpen eta Txillardegiren eta Knorren gutun bana) egiazkoak izan daitezkeela diotenak:

http://euskararenjatorria.net/?p=2236

Bilduman jaso diren testuak:

– lura (lurra), sua
– urdin x izar
– eda(n), ian (jan), lo
– neu Veleia Gorin bizi na (naiz)
– Geure ata (aita) zutan (zeruetan)
– Veleian oso lagun Marcus

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
• Osteguna, Urtarrila 08th, 2015

Ama-Atan Miguel Thomsonen post interesgarri bat agertu da. Bertan, Iruña-Veleiako hizkiak antzinako beste hainbat hizkiekin dituzten antzekotasunak luze idatzi du: S, R, J, A…

Amaierako ondorioetan esan duen moduan, harrigarria izan da Aldundiaren Adituen Batzordean arkeometria arloko aditurik ez egoteaz gain, paleografia arloko aditurik ere egon ez izana.

En este post se muestran numerosos paralelos en la AntigĂŒedad de las formas de las letras de los grafitos de Iruña-Veleia, al parecer desconocidos para los miembros de la comisiĂłn constituida por la DiputaciĂłn Foral de Álava. Estos paralelos se añaden a los lingĂŒĂ­sticos (4,12), epigrĂĄficos (1,13), iconogrĂĄficos (14) e incluso microscĂłpicos y mineralĂłgicos en los depĂłsitos de los grafitos (15) señalados en diversos informes y escritos.

Mientras algunos miembros de la comisiĂłn solo hablan de falsedad, imposibilidad, “impensabilidad”, etc., tres profesores universitarios latinistas que evaluaron conjuntamente los grafitos latinos solo hablan de la existencia de paralelos lingĂŒĂ­sticos en la AntigĂŒedad, muchos y descritos en la literatura (16). Paralelos y mĂĄs paralelos, que se acumulan sin cesar, algunos de ellos descritos posteriormente a los hallazgos de Iruña-Veleia y por lo tanto no susceptibles de haber sido imitados por un falsificador.

La pregunta obvia es Âżpor quĂ© no los encontraron los miembros de la comisiĂłn? La repuesta parece sencilla: porque no los buscaron, ya que se encuentran sin dificultad. Y Âżpor quĂ© no los buscaron? La respuesta es algo mĂĄs complicada. Por la forma en que estĂĄn redactados algunos informes, da la impresiĂłn que sus autores hubieran partido de la premisa de que los grafitos eran falsos, por lo que en vez de buscar paralelos en la AntigĂŒedad, se dedicaron con afĂĄn desmedido a buscar cualquier argumento, por absurdo, retorcido, o “cogido por los pelos” que fuera, para apoyar esa idea preconcebida. ÂżPor quĂ© partieron de la premisa de que eran falsos? Tampoco es fĂĄcil responder a esta pregunta y la respuesta puede no ser la misma para todos los casos: algunos, quizĂĄ, por motivos interesados (que, siendo bien pensados, se debe suponer que influirĂ­an de forma inconsciente o no totalmente consciente), otros porque fueron persuadidos por los primeros (algo parecido a lo que ocurriĂł en el comitĂ© de expertos que analizĂł el osario de Santiago y la tablilla de JoĂĄs en Israel) (17), otros por la excepcionalidad de algunos hallazgos unida a alguno de los otros factores mencionados arriba. Y aquĂ­ entra en juego cierta dinĂĄmica de grupo que hace que un grupo de personas pueda llegar unĂĄnimemente a una creencia errĂłnea, persuadidas por uno o mĂĄs miembros del grupo, como ocurriĂł en casos conocidos de juicios mediante jurado que resultaron en la condena, incluso a muerte, de personas inocentes. Pero esto queda para estudio de psicĂłlogos y sociĂłlogos.

Lo cierto es que los paralelos son innegables y muy abundantes y variados, de manera que quien quiera seguir manteniéndose inamovible en su absoluta seguridad en la falsedad de los grafitos de Iruña-Veleia, sin dejar ni siquiera un resquicio a la duda o al escepticismo, va a tener que enfrentarse a situaciones muy difíciles, ya sea en el åmbito judicial o en el científico. A quien se mantenga en tal actitud, solo cabe decirle que para ver la realidad basta con abrir los ojos, porque, como dice el refrån, no hay mås ciego que el que no quiere ver.

VN:F [1.8.8_1072]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)